Click here to visit Gujarati Blog on Sardar Patel

I am pained that Sardar Vallabhbhai Patel who was avowedly secular, a fierce nationalist and a true Congressman is being labeled by ideologically fascist politicians as anti Muslim and pro RSS.

On his 61st  death anniversary (December 15) I want to clear misconceptions about Sardar and Muslims.

Sardar clearly believed that religion or caste cannot be used as a political tool. When BJP claims that Patel was anti Muslim, it must be remembered that this is Patel of their imagination and fantasy, not the real Patel of Indian history.

Sardar patel was an enemy of every fundamentalist, whether Hindu or Muslim. In fact, after Gandhiji was shot dead, Sardar openly said (October 7, 1950, Fateh maidan, Hyderabad). ” you cannot blame all Muslims for everything,. When Gandhiji was shot dead, let us not forget that there were Hindus who had danced with joy”. “if you think you can go on constantly troubling loyal Muslims just because they happen to be Muslims, remember our freedom is not worthwhile.

In January 1948(this was before Gandhi was shot dead), Sardar addressing the Mumbai Municipal corporation said, “I feel sad when I hear people saying that Muslims should be removed from India. Those who say so have gone mad. Even a lunatic is better than a person made with rage. If we do this, are we ready to admit to the world that we are not fit to rule?”

In a letter to B M Birla in 1947, Sardar wrote, ” We must not forget that there other minorities whose protection also is our primary responsibility. In fact, there were two Muslims: Imam Saheb Bawazir and Abbas Ryabji whom Sardar was so close that he regarded both of them as “Just like my blood brothers”.

It was Sardar Patel who appointed Khurshid Ahmed Ahan a muslim as the first Indian Chief Commissioner of the most important city in the country, Delhi. Not only that, it was Sardar who insisted that Urdu given an important place in All India Radio

Sardar on November 13, 1947 in Rajkot clearly said, I have nothing againt Muslims and even those Muslims who in the past have supported the League or two nation theory but have now decided to live in India. Past is past. Hindus and Muslims should live like brothers in India.

On December 17, 1947, in Delhi he said, “India is one. One cannot divide a sea or split running waters of the sea. The Muslims have their roots in India. All their sacred and cultural places are in India. I am sure all those who have gone also would want to come back to India. India is as much of Muslims as it is of Hindus”.

Though BJP wants us to believe that he banned the RSS under Nehru’s pressure, it must be remembered that Sardar was an iron man and an iron man does not cower down .

In fact,before he banned the RSS, Sardar was already on the hit list of Hindu Mahasabha extremists. In February 1949, this Patel of Gujarat  declared that “Hindu Raj is a mad idea”, .

So Sardar was a true secular. He did not want to appease Muslims, Christians, Sikhs, Hindus anyone. But to say Sardar was anti Muslim would be injustice to the iron man of india

Because the BJP kept on claiming how Nehru and Sardar hated each other, Mrs Sonia Gandhi rightly intervened and said Nehru and Sardar did have differences but that did not decrease their respect or bond for each other and the difference were not intense as some (BJP) are wanting us to believe.

Because BJP which played no role in the independence movement had no heroes or historical figures, they unsuccessfully tried to hijack Sardar Patel from our congress party.

Sardar was a true secular, a real Congressman. It is an insult to the iron man of India that short sighted politicians with divisive agenda label themselves as Chhote Sardar. Sardar joined the country and could never be the icon of those whose agenda is to divide the country.

I end here anticipating your comments on my thoughts.

Click here to visit English Blog on Sardar Patel

સત્ય ને સદંતર વિકૃત રીતે કોઈ રજુ કરે ત્યારે દિલ દુભાયા વગર ન રહે. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સર્વોત્તમ સેક્યુલર, અડીખમ રાષ્ટ્ર ભક્ત અને રાષ્ટ્રીયતાના પ્રખર હિમાયતી અને સાચા કોંગ્રેસી હોવા છતાં ફાસ્ટીસ્ટ રાજકારણમાં જયારે સરદારને મુસ્લિમ વિરોધી કે આર.એસ.એસ. તરફી હોવાની ચેષ્ટા કરી છે ત્યારે દરેક સાચા ભારતીયને આ હલકી રાજનીતિ માટે આક્રોશ અને તિરસ્કારની ભાવના થયા વગર રહે નહી. મને લાગે છે કે, સરદાર સાહેબની આ ૬૧મી પુણ્યતિથી છે. સરદારની સાચી પ્રતિમા અને ઈતિહાસને મારા બ્લોગ પર આપ સર્વે સુધી પહોંચાડું તે જ સાચી શ્રદ્ધાંજલિ. ૫૬૫ રજવાડાઓનું વિલીનીકરણ એક રાષ્ટ્રમાં કરનાર અને દેશના હિંદુ મુસ્લિમ કોઈપણ અન્ય ફાસ્ટીસ્ટનો વિરોધ કરીને રાષ્ટ્રની એકતા અને અખંડીતતા માટે સમર્પિત સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની સાચી પ્રતિભા ઇતિહાસમાં કંડારાયેલી છે. સરદાર સાહેબની એ દ્રઢ માન્યતા હતી કે, “ધર્મ કે જાતિને રાજકીય હથિયાર તરીકે વપરાય નહીં.”

મુસ્લિમ વિરોધી સરદાર અથવા હિંદુ રાષ્ટ્રના હિમાયતી સરદાર એ તો ભા.જ.પ.ની માનસિકતાનું કાલ્પનિક તુત છે, ઇતિહાસના સાચા સરદાર નહીં. ખરી વાસ્તવિકતા તો એ છે કે, સરદાર સાહેબે તમામ સંનિષ્ઠ પ્રયત્નો હિંદુ અને મુસ્લિમ નજીક આવે તે માટેના કર્યા હતા. એ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ જ હતા કે જેમને મુસ્લિમોને અત્યંત મહત્વની જગ્યાએ નિયુક્ત કર્યા હતાં અને મુસ્લિમ પ્રત્યેનો આદર અને પોતાના હૃદયની વિશાળતાનો પરિચય આપ્યો હતો.

ગાંધીજીના મૃત્યુ બાદ ( ૭મી ઓક્ટોબર, ૧૯૫૦) ફતેહ મેદાન, હૈદરાબાદ ખાતે સરદાર સાહેબે આપેલા ઐતિહાસિક પ્રવચનના અંશને આપ જ વાંચો. “દરેક દેશના બનતા દરેક અપકૃત્ય માટે મુસ્લિમોને જવાબદાર ન ગણી શકાય, આપણે એ ન ભુલવું જોઈએ કે ગાંધીજીના મૃત્યુ પછી હર્ષ અને ઉલ્લાહ્સથી નાચનારા હિંદુ જ હતાં.” શું કોઈ મુસ્લિમ વિરોધી જાહેરમાં ક્યારેય આવું બોલે ખરા ?

સરદાર સાહેબે આજ પ્રવચનમાં એક ડગલું આગળ વધીને કહ્યું હતું કે, “કોઈ હિન્દુસ્તાનના જે માત્ર મુસલમાન છે તે માટે તેમને સતત પરેશાન કરતા રહો માત્ર એટલા માટે કે તે મુસલમાન છે તો યાદ રાખજો કે આપણે આ સ્વતંત્રતા માટે યોગ્ય નથી.” શ્રી બી.એમ. બિરલાને તેઓએ લખેલા પત્રોના શબ્દો હતાં કે “આપણે એ ન ભૂલવું જોઈએ કે લઘુમતીની રક્ષા એ આપણી પ્રાથમિક જવાબદારી છે. સત્તા એ ધર્મ, જતી, જ્ઞાતિના ભેદભાવથી પર હોવી જોઈએ.” સરદાર સાહેબને મુસ્લિમ વિરોધી ચિતરનારાઓને ખબર નહિ હોય કે સરદાર સાહેબના આત્મજનોમાં શ્રી ઈમામ સાહેબ બાવરજી અને અબ્બાસ રયબજી હતા. જેમના વિષે સરદાર સાહેબ પોતે કહેતા કે, “આ બન્ને મારા સગા ભાઈઓ સમાન છે.”

દેશના ભાગલા પછી હિંદુ મુસ્લિમ રમખાણોની પરીસ્થીતિમાં ભોપાલ નવાજીની દીકરી પોતાના બીમાર પતિને પટૌડી ગામ ખાતે મળવા જે શકે તે માટે ખાસ વિમાનની વ્યવસ્થા કરી અને સરદાર સાહેબે જાતે જ તેઓને એસ્કોર્ટ કરીને સહી સલામત મિલાપ કરાવ્યો.

આજે યુ.પી.એ. સરકારની વિચારધારા એ છે કે, દેશના વિકાસમાં સૌનું સંયોજિત યોગદાન હોવું જોઈએ. એ જ વિચારધારા હતી સરદાર સાહેબની. દિલ્હીના પ્રથમ ચીફ કમિશ્નરની નિમણુંક યોગ્યતાના આધાર પર શ્રી ખુરશીદ અહેમદ (મુસ્લિમ અધિકારી) ની નિમણુંક કરી. આજ રીતે ઓલ ઇન્ડિયા રેડીયોમાં સરદાર સાહેબના પ્રયત્નોએ ઉર્દૂને મહત્વનું સ્થાન આપ્યું.

જુના સૌરાષ્ટ્ર રાજ્યના મુખ્યમંત્રી શ્રી યુ.એન. ઢેબરે નોંધેલ કે, સરદાર સાહેબને દેશના ભાગલા પછી હિંદુ મુસ્લિમની એકતા અંગે ચિંતા હતી, માટે કહેતા કે, ભાગલા પછી હિંદુ મુસ્લિમોની વધારે કાળજી લેવી જોઈએ. આપણે ત્યાં નિર્ભયપણે ગાયો પણ ફરી શકતી હોય ત્યાં કોઇપણ દેશવાસીઓએ ચિંતામાં જીવવું પડે તે યોગ્ય નથી.

૧૩મી નવેમ્બર, ૧૯૪૭ માં રાજકોટ ખાતે સરદાર સાહેબ બોલ્યા હતા કે, “મારે કોઈપણ મુસ્લિમો સામે વિરોધ નથી. ભૂતકાળમાં બે દેશની વિચારધારામાં માનનારા મુસ્લિમો પણ જો આજે હિન્દુસ્તાનમાં રહ્યા હોય તો શું ભૂતકાળ ભૂલી ગયો છું, વર્તમાનમાં તો હિંદુ મુસ્લિમ આ દેશના ભાઈઓ – ભાઈઓ છે.
૧૭મી ડીસેમ્બર, ૧૯૪૭માં દિલ્હી ખાતે સરદાર સાહેબના શબ્દો હતા કે, “ભારત એક છે. કોઈ વ્યક્તિ વહેતી નદી કે દરિયાને વિભાજીત કરી શકતો નથી તેમ મુસ્લીમોના મૂળ આ દેશમાં છે અને તેમને જુદા ન પાડી શકાય. ભારત જેટલો મુસલમાનોનો છે તેટલોજ હિન્દુઓનો છે.”

ભા.જ.પ. એવી ભ્રમણા પેદા કરી શકે કે આર.એસ.એસ. ઉપરનો પ્રતિબંધ સરદાર સાહેબે નહેરુના દબાણ નીચે લાદયો હતો. શું કોઈ એ વાત માને ખરું કે લોખંડી પુરુષ કોઈના દબાણ નીચે નિર્ણયો કરે ? સરદાર સાહેબના શબ્દો હતા કે, “કોમી ઝેર પેદા કરવા માટેનું બીજકેન્દ્ર એટલે આર.એસ.એસ.”. ગાંધીજીની હત્યા કરનારી વિચારધારાના હીટ લીસ્ટમાં સરદાર સાહેબ હતા.

ઈતિહાસ એ વાતનો સાક્ષી છે કે, ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૯માં સરદાર સાહેબે કહ્યું હતું કે, “હિંદુ રાષ્ટ્ર એ ગાંડપણભર્યો વિચાર છે.”, આમ સરદાર સાહેબ એ ખરા અર્થમાં સેક્યુલર હતાં. રાષ્ટ્રને હિંદુ, મુસ્લિમ, ક્રિશ્ચિયન, શીખ એ કોઈના નામે વિભાજીત કરવાના બદલે એક અખંડ ભારતના શિલ્પી હતાં.

ટૂંકી દ્રષ્ટિના અને ભાગલાવાદી વિચારધારામાં માનનારા અને કોઈ વામણા નેતાઓ પોતાની જાતને છોટે સરદાર કહેવડાવે તે લોકંડી પુરુષનું અપમાન છે.

મારી અપેક્ષા છે કે, લોખંડી પુરુષની સ્વર્ણિમ પ્રતિભા અંગેના અને તેમની વિચારધારાઓ ઉપરની આપની કોમેન્ટ મને જરૂર પ્રાપ્ત થશે.

Click here to visit Gujarati version of this blog

Today is the birthday of late Indiraji. There was a time when people use to describe her as the only powerful minister in the cabinet. Here I am trying to touch upon different aspects of multifaceted personality of this great leader. Not only as a politicians. But Indira as a child, obedient daughter, responsible mother, great visionary, sensitive mother, nationalist, a strong willed personality, Durga for enemies and a fountainhead of compassion for people, truly secular.

Childhood :

She was born in the wealthy Nehru family in November 19, 1917 in Allahbad. Family fondly called her Indu. Indu means the one who rules the cool brightness of the Moon. Within two years, the family gave away all its wealth for the freedom fight. As a child she saw her parents frequently going to jail. Her childhood was deprived of love and affection of parents. A child standing lonely on a sofa, Engaged in a dialogue with silence and a great leader was born.

Obedient Daughter :

Bright in studies, she had to leave her studies because of illness of her mother. She went to Switzerland. Care and concern of parents became her first priority. Mother -father were fighting for the freedom of the country. They had to go to jail many a times. But she never complained. Even as a child she led Vanar Sena for the freedom of the country. There were occasions she hid documents of freedom struggle and misled British police. A sari her father wove in jail became a precious marriage gift to Indiraji the bride of Gujarat.

Responsible mother :

She never missed the noble duty of mother even as her career saw many ups and downs. Whether it was a matter of study of children or an issue relating to their career, love and affection of mother flowed incessantly.

Great visionary :

She bolstered the tottering economy of the country with Indo Soviet treaty. She taught a lesson to the stalwart politician by expressing her little voice of conscience. She was laconic. But her actions worked wonders. That was Indira. Whether it was question of Russia, China or Pakistan, her foreign policy was farsighted.

Sensitive lady :

Dinner with the head of a state or folk dance in a backward interior tribal area. Wherever Indiraji  participated nothing could stop her sensitivity. It matched the tears in the eyes of Mother Teresa. She started a movement to abolish poverty. That was Indira Gandhi.

Nationalist :

When the activities of Pakistan heightened and posed a serious challenge to the unity and integrity of the country, she did not indulge in political speeches or politicization of the issue. Instead, she tore apart Pakistan in Pakistan and Bangladesh and inflicted an unforgettable blow to Pakistan. Dominating policy of USA, teasing of Pakistan or encroachment of China nothing worked before her. She was Indira Gandhi the nationalist.

Politician :

She brought in public life the idea of little voice of conscience (Atma ki avaj). Declared emergency when she found bureaucracy crumbling. Sought people’s verdict instead of turning a dictator. When lost, she accepted people’s verdict. Remained among people and in a couple of months won back both people’s heart and political power.

Fountainhead of compassion :

Even in the midst of several responsibilities and the arduous task of international leadership a lovable grandmother nursed Rahul and Priyanka with love and affection.

Truly Secular :

She moved ahead with Blue star operation in the national interest. After the operation, intelligence agencies recommended that Sikh personnel should be removed from her security job. When this file was brought before her she did not think about risk to her life and noted “I am secular and I cannot remove someone just because someone belongs to a particular religion”

On one hand we have leaders who claim themselves brave hearted. But they do not allow even pigeons to come close by because of their own fear. On the other hand we have brave woman leader Indira Gandhi.

Click here to visit English version of this blog

એક સમયે જેમના માટે એમ કહેવાતું કે ભારતના પ્રધાન મંડળમાં એક જ મર્દ મંત્રી છે તે ઇન્દિરા ગાંધી. આજે ૧૯મી નવેમ્બર ઇન્દીરાજીનો જન્મ દિવસ છે, ત્યારે આ મહાવિભૂતિની બહુમુખી પ્રતિભાના વિવિધ પાસાઓને સ્પર્શ કરવાનો મારો પ્રયત્ન છે. માત્ર રાજકીય નેતા તરીકે નહીં પરંતુ ઇન્દિરા ગાંધીએ એક બાળક, એક કર્તવ્યનિષ્ઠ પુત્રી, જવાબદાર માતા, વિચક્ષણ દ્રષ્ટા, સંવેદનશીલ મહિલા, રાષ્ટ્ર પ્રેમી, રાજકીય વ્યક્તિ, અડીખમ મનોબળવાળું વ્યક્તિત્વ, દુશ્મનો માટે દુર્ગા અને માનવ માટે માનવતાનું મહાઅમૃત, વાત્સલ્યનો વડલો, સોલીડ સેક્યુલર.

ઇન્દીરાજીનું બાળપણ :

૧૯મી નવેમ્બર, ૧૯૧૭ માં અલ્હાબાદમાં ગર્ભશ્રીમંત નહેરુ પરિવારમાં જન્મ, કુટુંબ બોલાવે ઇન્દુ તરીકે. ઇન્દુ એટલે ચંદ્ર શીતળ પ્રકાશના અધિપતિ. બેજ વર્ષમાં ગર્ભશ્રીમંત પરિવારની તમામ સંપત્તિ આઝાદીની લડત માટે સમર્પિત. બાળક તરીકે સતત માં-બાપને જેલમાં જતાં જોયા અને બાલ્યાવસ્થા માતા પિતાના પ્રેમથી વંચિત. એકલું બાળક સોફા ઉપર ઉભા રહે, શૂન્ય સાથે કરે વાર્તાલાપ અને ભવિષ્યના નેતૃત્વનું થાય ઘડતર.

કર્તવ્ય નિષ્ઠ પુત્રી :

વિદ્યાર્થીની તરીકે ઉજ્જવળ કારકિર્દી દરમ્યાન માતાની બિમારી આવતાં અભ્યાસ છોડ્યો અને સ્વીત્ઝરલેન્ડ જઈ સેવાની સાધના કરી. મા-બાપની સેવા અને સાનિધ્યને  જ પોતાની પ્રથમ પ્રાયોરીટી બનાવી. માતા-પિતા આઝાદી માટે લડત લડતાં, તો માતા – પિતાના જેલવાસ દરમ્યાન કયારેય ફરિયાદણ ન બની. એક બાળક તરીકે પણ આઝાદીને લડત માટે વાનર સેનાનું નેતૃત્વ કર્યું. સમય આવ્યે પોતાના દફતરમાં આઝાદીની લડતના કાગળો છુપાવી અંગ્રેજની પોલીસોને પણ ગુમરાહ કરી. પિતા એ જેલમાં  રહીને વણાટથી બનાવેલી સાડી ગુજરાતની વહુ ઈન્દિરાજી માટે લગ્ન સમયે અમુલ્ય સેલુ બન્યું.

જવાબદાર માતા :

અનેક રાજકીય કારકિર્દીના ચડાવ – ઉતાર વચ્ચે માતાની પવિત્ર ફરજ ન ચુક્યા. બાળકોનું ભણતર હોય, ગણતર હોય કે બાળકોના શોખ કે બાળકોનું ભવિષ્ય હોય હંમેશા માતૃત્વની મહેર બાળકો ઉપર અવિરત રહી.

વિચક્ષણ દ્રષ્ટા :

દેશના અર્થતંત્રના મોટા આધારસ્તંભની જ્યારે આવશ્યકતા હતી ત્યારે પ્રધાનમંત્રી તરીકે ઇન્ડો સોવિયત ટ્રીટી કરી દેશના અર્થતંત્રને બળ પુરું પડ્યું. રાજકીય પીઠાધીશોને આત્માના અવાજની વાત કરી પાઠ ભણાવ્યો. ઓછું બોલે પરંતુ અસરકારક પરિણામ આપે તે ઇન્દિરા. સવાલ રશીયાનો હોય, ચાઈનાનો હોય કે પાકિસ્તાનનો હોય વિચક્ષણ વિદેશ નીતિ દુરંદેશી હતી.

સંવેદનશીલ મહિલા :

કોઈ વિકસિત દેશના સર્વોચ્ચ સત્તાધીશ સાથે ભોજન હોય કે અંતરિયાળ અને અવિકસિત આદિવાસી વિસ્તારમાં લોક નૃત્ય હોય. જ્યાં ઈન્દિરાજી જોડાય ત્યાં સંવેદનાની સરવાણી  વહયા વગર ન રહે. મધર ટેરેસાના આંસુ સાથે પણ જેની સંવેદનાઓ સુર મિલાવે અને ગરીબી હટાવોનો અલખ જગાવે તે ઇન્દિરા ગાંધી.

રાષ્ટ્રપ્રેમી :

રાષ્ટ્રની એકતા અને અખંડિતતા સામે પાકિસ્તાનની અવળચંડાઈ મર્યાદાઓની  માઝા મૂકી ચુકી હતી ત્યારે રાજકીય ભાષણો કે પક્ષીય લાભ લેવાના બદલે એક રાષ્ટ્રનેતા તરીકે પાકિસ્તાનના બે ટુકડા કરી પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ બનાવી પાકિસ્તાનને હંમેશા ચચળતી  રહે તેવી લપડાક મારી. અમેરિકાનો અહંકાર, પાકિસ્તાનની પજવણી કે ચીનની ચાંચિયાગીરીએ કોઈની કરામત  જેના પાસે કારગત ન નીવડી  તે રાષ્ટ્ર ભક્ત એટલે ઇન્દિરા ગાંધી.

રાજકીય વ્યક્તિ :

આત્માનો અવાજ આવકારદાયક છે તેવી જાહેર જીવનમાં વાત ઉભી કરી. તંત્રને તૂટતું જોતાં કટોકટી પણ જાહેર કરી. પરંતુ સરમુખત્યાર બનવાને બદલે જાતે જ લોકશાહીના જતન માટે લોક ચુકાદો માંગ્યો, ચુકાદો વિરુદ્ધ આવ્યો તો તે લોક ચુકાદાને માથે ચડાવી, સતત લોકોની વચ્ચે રહી દુશ્મનોના દમનને સહન કરી, લોકોના દિલ અને રાજસત્તા માત્ર ગણતરીનાં મહિનાંઓમાં જ પાછા જીતી લીધાં.

વાત્સલ્યનો વડલો :

અનેક રાજકીય જવાબદારીઓ અને આંતરરાસ્ટ્રીય નેતૃત્વને પરિસ્થિતિ વચ્ચે પણ વ્હાલસોયી દાદી તરીકે રાહુલ અને પ્રિયંકાને માત્ર વાત્સલ્ય જ નહીં પરંતુ તેમનામાં સ્નેહ સાથે સમજણનું અવિરત સિંચન કર્યું.

સોલીડ સેક્યુલર :

રાષ્ટ્રના હિત માટે ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર અનિવાર્ય લાગતાં તે માટે આગળ વધ્યાં.  ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર પછી ઈન્ટેલીજન્સ અહેવાલમાં લખાયું કે ઇન્દિરાજીની સીક્યોરીટીમાં શીખ ધર્મના અધિકારીઓને દુર કરવા. ફાઈલ જયારે ઈન્દિરાજી સમક્ષ આવી ત્યારે પોતાના જીવના જોખમને પણ જીરવી જઈને ફાઈલ પર લખ્યું કે “હું સેક્યુલર છું અને માત્ર મારા અંગરક્ષક ચોક્કસ ધર્મનાં છે તેના કારણે તેમને હું દુર ન કરી શકું.”

ક્યાં આજના છપ્પનની છાતીના નામે છાકટા થનારા અને બીકથી કબુતરને પણ ફરકવા ન દેનારા નિર્માલ્ય નેતા

અને ક્યાં ખરા જવામર્દ મહિલા ઇન્દિરા ગાંધી.

Come October 31, we have functions to mark events relating to two great personalities who have played very important role in the making of India. They are Sardar Vallabhbhai Patel and Mrs Indira Gandhi. Like many other friends in public life, I also have to attend functions involving these two leaders at some places as speaker while at some as guest.
Despite two representing two different phases of India- pre and post independence India, they had some common qualities which made Sardar Patel Iron Man of India and Indira Gandhi Iron Lady of India. Both were quite sensitive to the needs of people and committed to the cause of India. At the same time, they had a tough frame of mind and strong will to take their convictions to ultimate conclusions.
With the rise of parochial regionalism at the cost of unity and integrity of the country, we need nationalistic spirit of these two leaders today more than that of any other time. We have to think in terms of common man. The need of the hour is more today because the world is under market driven economy and it is the common men whose interests are to be safeguarded.
We have rising regional kshatraps who are trying to bend the federal structure of the constitution to satisfy their insatiable hunger for power and indiscriminate and unjustified use of power for personal gratification. It calls for something like brining over 600 provinces in the fold of India.
By all means Sardar was a national leader with a clear vision of strong and integrated India. His all actions show this. Despite a strong personality and boldness to disagree with leaders like Gandhi and Nehru, Sardar remained integral part of the team that led India to freedom.
In the case of Indira Gandhi, whether it was nationalization of banks or the nuclear test only two factors were predominant – people and India. Nuclear test by India or intervention in Bangladesh clearly established India as an independent power with its decisive say. That is the reason even today people remember these two leaders when it comes to thinking India as an entity, an independent country with its own voice and image in the world.
Today when Rahul Gandhi goes to the homes of poor and share with them their food in their thali, we have the sensitivity of these leaders for people expressing in different forms. None can ignore this great virtue of any leader. Probably, it is the appeal of this virtue that made even the die hard critics of Congress, Rashtriya Swayam Sevak Sangh, admire Rahul Gandhi.
These were the leaders whom people loved and adored for their qualities. They did not stage manage applauses and laurels to show that they were mass leaders. No doubt these leaders were firm and committed in their views, but this was guided by their sensitivity to common people and the spirit of united and integrated India.
Congress had number of leaders with prime ministerial mettle and Gandhi was the unifying force of this network of genius and talent. This prowess of knowledge and talent made them humble. It brought to them strength to stand dissent and dissolve differences for the common cause of the national interest.
Such people are doing damage to Sardar in their blind pursuit for power. Sardar had done many things besides unifying princely states. He was a great administrator. He was a man who had grounded himself through ground realities of India. This was reflected in his role in Kheda satygarh, his role in municipalities and role as president of Gujarat Pradesh Congress Committee for pretty long 20 years.
At the time of partition, riots broke out in Amritsar. Here is an excerpt of his address to people from his car.
“Here, in this same city, the blood of Hindus, Sikhs and Muslims mingled in the bloodbath of Jalianwala Bagh I am grieved to think that things have come to such a pass that no Muslim can go about in Amritsar and no Hindu or Sikh can even think of living in Lahore. The butchery of innocent and defenceless men, women and children does not behoove brave men… I am quite certain that India’s interest lies in getting all her men and women across the border and sending out all Muslims from East Punjab. I have come to you with a specific appeal. Pledge the safety of Muslim refugees crossing the city. Any obstacles or hindrances will only worsen the plight of our refugees who are already performing prodigious feats of endurance. If we have to fight, we must fight clean. Such a fight must await an appropriate time and conditions and you must be watchful in choosing your ground. To fight against the refugees is no fight at all. No laws of humanity or war among honourable men permit the murder of people who have sought shelter and protection. Let there be truce for three months in which both sides can exchange their refugees. This sort of truce is permitted even by laws of war. Let us take the initiative in breaking this vicious circle of attacks and counter-attacks. Hold your hands for a week and see what happens. Make way for the refugees with your own force of volunteers and let them deliver the refugees safely at our frontier”
It is the time that we think about India as a country and inculcate the spirit of nationalism of these two leaders associated with October 31. I feel that there is a deliberate attempt to undermine the stature of Sardar by some leaders to pose themselves as leader which they are not.

After an unplanned and so far the longest break(can’t all it a vacation) in my life, I am from today, all set to go to office and resume my duties. On the onset, I would want want to begin my day and office work by heartily thanking all of you. Your wishes and concern have played an important role in my recovery. Thousands of my friends, well wishers, saints, priests, media persons, and all those who did not get in touch with me directly but wished well for me: I am grateful to all of you and a very big Thank You to all of you.

A lot of people asked me of what actually happened. June 27 was a normal day. I have always been a fitness freak. So after completing my usual round of yoga and pranayam , I had got on the treadmill for my 15 minute workout. Suddenly, I felt some pain. I overlooked it and continued. By the time I finished my work out, the pain had escalated and I was convinced that it was a stroke.

The pain shot up and I felt a sinking feeling. As death stood in front of me, I was convinced that the end had come. Death is the only certainity of life and I was not scared. If this was God’s will, we cannot fight.

However, God had other plans. I could reach the hospital in time and a SOS angiography followed by an angiolasty was conducted. Later I was told that I was detected with the deadly LAD complete blockage. The main artery that provides over 70% of blood was 100 % blocked. I was told that this disease which is known as Widow Maker, most of the times, does not give time to patients to reach hospital.

The Widow Maker is mostly fatal but by God’s grace, I have survived. I read about it in a Gujarati mag recently and have scanned in case anyone is interested.

Life is all about living each moment and living it meaningfully.
This is new life to me. I am glad to be back to work and amongst all of you.
I thank all my friends, well wishers, medical fraternity and media for your overwhelming support and best wishes.

આયોજન વગરના જિંદગીના સૌથી લાંબા વિરામ પછી આજે વિધાનસભાના કાર્યાલયમાં હાજર રહીને ધીમે ધીમે કામકાજની શરુઆત કરવા જઇ રહ્યો છું ત્‍યારે સૌથી પહેલાં આભાર અને કૃતજ્ઞતાની લાગણી મારા એ હજારો સ્‍વજનો, મિત્રો, સમર્થકો, સંતો-મહંતો, ઓલિયા-ફકીર, પ્રિસ્‍ટ, મીડીયા અને સ્‍નેહીઓ પ્રત્‍યે પ્રદર્શિત કરું છું કે જેઓની શુભકામનાઓ, પ્રાર્થનાઓ, આશીર્વાદ, દુવાઓ અને ભલી લાગણી મને આવેલા હ્રદયરોગના હુમલા દરમ્‍યાન મારા સાથે રહેલ છે.

તા.ર૭.૬.ર૦૧૧ના સવારના સમયે મારા નિયમિત ક્રમ મુજબ પ્રાણાયામ અને યોગાસન પછી ટ્રેડમિલ પર ૧પ મિનિટ (બ્રિક્સ વોક) ઝડપથી ચાલવાની કસરત કરતો હતો ત્‍યારે છાતીમાં થોડો દુઃખાવો અનુભવ્‍યો. પરંતુ તેને નહીં ગણકારીને ૧પ મિનિટની કસરત પૂરી કરી. ત્‍યારબાદ છાતીમાં અસહ્ય દુઃખાવાએ એ વાતનો સંકેત આપી દીધો કે મને હાર્ટએટેક છે. સતત દુઃખાવો, ગુંગળામણ અને આંખ સામે આવતા અંધકારથી લાગતું હતું કે કદાચ જવાનો સમય આવી ગયો છે. મૃત્‍યુ સાથે મુલાકાતનો અનુભવ થતો હતો, પરંતુ મૃત્‍યુનો ડર મને ન હતો. સંધ્‍યાકાળે તો સહુનો સૂર્યાસ્‍ત થાય, પરંતુ મધ્‍યાહ્નને સૂર્યાસ્‍ત કદાચ મારા માટે સારો પણ હોઇ શકે, ખેર, સમયસર હોસ્પિ‍ટલ પહોંચી શક્યો અને ડોક્ટરશ્રીઓ મારફત મારી એન્જિયોગ્રાફી થઇ, પછી માલુમ પડયું કે હાર્ટને ૭૦ થી ૭પ ટકા લોહી પુરું પાડતી મુખ્‍ય આર્ટરી(એલએડી)ના મુખમાં જ ૧૦૦ ટકા બ્‍લોક છે. થોડીક ક્ષણોમાં એન્જિયોપ્‍લાસ્‍ટી થઇ અને મેડીકેટેડ સ્‍ટેન્‍ટ મૂકાઇ ગયું. !! વીડોમેકર !!ના નામથી ઓળખાતા આ પ્રકારના હાર્ટએટેકમાં ભાગ્‍યે જ દર્દી હોસ્પિટલ સુધી પહોંચી શકે છે. મારે કદાચ કાંઇક લેણું બાકી હશે માટે નવજીવન પ્રાપ્‍ત થયું છે.

ફેઇસબુક ઉપર કેટલાંક મિત્રોની કોમેન્‍ટ મને કેવા પ્રકારનો હાર્ટએટેક હતો તે જાણવાની ઉત્‍સુક્તા સાથે શુભેચ્‍છાઓની હતી. મારા ધ્‍યાને એક ગુજરાતી સાપ્‍તાહિકનો અંક હમણાં જ આવ્‍યો. જેમાં મને આવેલા હાર્ટએટેક જેવા હાર્ટએટેક અંગે એક પ્રકાશિત થયેલ લેખ તે આ સાથે સ્‍કેન કરીને મિત્રોની ઉત્‍સુક્તાનો પ્રત્‍યુતર મળે તે માટે મોકલું છું.

India’s youngest Prime Minister, most dynamic leader who ushered India into Technology era … as I remember him today on his birth anniversary, nostalgic moments that I spent with him come to mind. I was fortunate enough to have the privilege to drive him around when he came campaigning in Bhavnagar district in May 90.

I humbly acknowledge the great influence of RAJIV ji on my life. His charisma, his style and his modesty was always an inspiration to me. In fact, Rajivji is one of my most significant role models. On his death anniversary today, my sincere gratitude to India’s Martyr. Rahul ji now embodies all the virtues of his accomplished father.

India’s youngest Prime Minister, most dynamic leader who ushered India into Technology era … as I remember him today on his death anniversary, nostalgic moments that I spent with him come to mind. I was fortunate enough to have the privilege to drive him around when he came campaigning in Bhavnagar district in May 90.

I humbly acknowledge the great influence of RAJIV ji on my life. His charisma, his style and his modesty was always an inspiration to me. In fact, Rajivji is one of my most significant role models. On his death anniversary today, my sincere gratitude to India’s Martyr. Rahul ji now embodies all the virtues of his accomplished father.

Today at 7.30 pm on Doordarshan Girnar, my program on REMEMBERING RAJIV shall be telecast . Repeat telecast at 9.30 pm.

Happiness:  is such a complex term. But things that seem simple to us may give extra ordinary happiness to others.  This is what I experienced yesterday. At village Sidsar in Bhavnagar. About 300 families who had been relocated from some other area, all of them poorer than anyone who is lucky enough to read this on the internet can imagine.

Now these poor people, 300 families were not being given a ration card though they were (much) Below Poverty Line (BPL) category because of bureaucratic and administrative hassles. We often let the rich go scot free but when it comes to the poor our “Sarkari” style invariably creeps in and we want them to furnish proof which are at times not even required. In this case, Sarkari Karmachari cannot be blamed because they had been relocated (due to demolition).  They had sought my intervention and I ensured that after proper verifications and necessary paper work who ever is found eligible is allotted a ration card.

Yesterday,  the first lot of 100 families got their ration card and they wanted me to distribute it to them.

This is where I bring Happiness. The joy and contentment on their face was so immense that It moved me. For some getting a passport or a visa would perhaps mean this joy but for these 100 families, it was a celebration. They felt so very good, lucky and the Chosen Ones just because they got this card which would now enable them to get necc items (not all though) at subsidized rates.

The happiness on their face was so apparent. We have  no reason to complain about what Life gives us! And yes, these poor families of Sidsar celebrated their BPL card which they rightfully deserved, as  an occasion God has gifted them.