નેતાઓના સંતાનો : સમજદારી વિરુદ્ધ સત્તાનો નશો
દેશમાં લોકોનું સન્માન પ્રાપ્ત કરી શકે તેવા બહુ ઓછા રાજકારણીઓમાંના એક અને આજના પાવરફુલ વડા પ્રધાન મનમોહનસિંહની આ પુત્રી જરા પણ આડંબરમાં માનતી નથી.

જેઠમલાણીએ ગુજરાતને લોહીલુહાણ કેમ કરવું છે ?(ચીની કમ)
ચીનીકમ સંદેશ તા. ૦૪.૦૮.૨૦૧૦

ગુજરાતની સીબીઆઈ કોર્ટમાં રાજ્યના પૂર્વ ગૃહ રાજ્યમંત્રી અમિત શાહની ધરપકડ, રિમાન્ડ અને જામીન અંગે ચાલી રહેલા કાનૂની જંગ પર આખા દેશની નજર છે. સી.બી.આઈ. તરફથી દેશના પ્રખર ધારાશાસ્ત્રી તુલસી છે જ્યારે અમિત શાહ તરફથી દેશના પ્રથમ નંબરના વરિષ્ઠ ધારાશાસ્ત્રી રામ જેઠમલાણી છે.

બંને નામાંકિત ધારાશાસ્ત્રીઓના માથાના વાળ સફેદ છે. બંને પાસે અનેક કેસો લડવાના અનુભવનું ભાથું છે. બેઉ કાયદાની આંટીઘૂંટીઓના જાણકાર છે. અમિત શાહની ધરપકડ વાજબી ઠરે છે કે કેમ તે ખુદ સીબીઆઈ માટે એક ટેસ્ટ કેસ છે. શોહરાબુદ્દીન જો ગુનેગાર હતો તો તેને સજા કરવાનું કામ પોલીસનું છે કે અદાલતનું તે પણ હવે સ્પષ્ટ થશે. સુપ્રીમ કોર્ટની બારીક નજર હેઠળ આ તપાસ ચાલતી હોઈ આ કેસમાં ક્ષતિને કોઈ ગુંજાઈશ નથી. એન્કાઉન્ટર ખોટું સાબિત થશે તો ગુનેગારને સજા થવાની જ છે. અમિત શાહની ધરપકડ પોલિટિકલ હશે તો સુપ્રીમ કોર્ટ સીબીઆઈને પણ છોડશે નહીં. આવા હાઈપ્રોફાઈલ કેસમાં સીબીઆઈ અદાલત સમક્ષ જે દલીલો ચાલી તેમાં રામ જેઠમલાણી ધારાશાસ્ત્રી કરતાં રાજકારણી વધુ લાગ્યા. તેમણે અમિત શાહને પ્રામાણિક અને સ્વચ્છ ઇમેજ ધરાવતા રાજકારણી કહ્યા તે તો ઠીક છે,પરંતુ અમિત શાહના મુદ્દે ગુજરાતમાં લોહીની નદીઓ વહેશે તેવા તેમના વિધાનથી ગુજરાતની પ્રજા ચોંકી ગઈ છે. રામ જેઠમલાણી અત્યંત આદરણીય ધારાશાસ્ત્રી છે. પ્રથમ પંક્તિના વકીલ છે. ૮૬ જૈફ વર્ષની વયે તેઓ ચાર માળ ચાલીને ચડી જાય તેવી તેમની ર્સ્ફૂિત છે. કદીક કોંગ્રેસની મદદથી, તો કદીક શિવસેનાની મદદથી અને હવે ભાજપાની મદદથી તેઓ રાજ્યસભામાં ગયા છે. કોંગ્રેસની સરકાર વખતે દેશના કાયદામંત્રી રહી ચૂક્યા છે. દેશની પાર્લમેન્ટ પર હુમલો કરાવનાર અફ્ઝલ ગુરુને ફાંસી ના થાય તે માટેની તરફેણ કરી ચૂક્યા છે. ઇન્દિરા ગાંધીના હત્યારાઓ તરફથી કેસ લડી ચૂક્યા છે.

અને હવે તેઓ અમિત શાહ તરફથી કેસ લડી રહ્યા છે. ત્યારે ગુજરાતની જનતા તેમને યાદ કરાવવા માગે છે કે, પાછલાં વર્ષોમાં ગુજરાતની પ્રજાએ ઘણું સહન કર્યું છે. મહાગુજરાતના આંદોલન વખતે, ૫૬ના તોફાનોમાં, અનામત આંદોલનમાં, નવનિર્માણ આંદોલનમાં, ગોધરાકાંડ અને તે પછીનાં હત્યાકાંડ વખતે ગુજરાતમાં નિર્દોષ હિન્દુ અને મુસલમાનો ઘણું લોહી વહેવડાવી ચૂક્યા છે.

રાજકારણીઓએ ચાંપેલા પલિતામાં અનેક નાનાં બાળકો અને સ્ત્રી-પુરુષોને જીવતાં સળગાવી દેવાયાં છે અને હવે ગુજરાત શોહરાબુદ્દીન કે અમિત શાહના મુદ્દે ફરી ગુજરાતમાં લોહીની નદીઓ વહેવડાવવા તૈયાર નથી. રામ જેઠમલાણી જેવા ધારાશાસ્ત્રી પણ એલ. કે. અડવાણી જેવી ઉશ્કેરણીજનક ભાષા બોલે તે ગુજરાતને પસંદ નથી. યાદ રહે કે, ગોધરા ટ્રેનકાંડ વખતે અડવાણી દેશના ગૃહમંત્રી હતા અને તે વખતે પાર્લમેન્ટમાં તેઓ બોલ્યા હતા કે, “આ ઘટનાના શું પ્રત્યાઘાત પડશે તે હું કહી શકતો નથી.” ગૃહમંત્રી તરીકે તેમણે ઉચ્ચારેલાં વિધાનો શાંતિ સ્થાપવા માટે હતાં કે અશાંતિ ઊભી કરવા તે કોઈ પણ વ્યક્તિ સમજી શકે તેમ છે. અડવાણીએ રામ રથયાત્રા કાઢી તે પછી આખા દેશમાં હિંસા ફેલાઈ હતી. હવે રામ જેઠમલાણી જેવા વયોવૃદ્ધ ધારાશાસ્ત્રી કમ રાજકારણી આવી ભાષા વાપરે તો હવે તેમણે જ નક્કી કરવાનું છે કે તેઓ ગુજરાતને કયા માર્ગે લઈ જવા માંગે છે.

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, રામ જેઠમલાણીએ પત્રકાર પરિષદને સંબોધતાં પ્રિન્ટ મીડિયાને સીબીઆઈના સ્ટેનોગ્રાફર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મીડિયાને સીબીઆઈના માઉથપીસ કહ્યાં. લાગે છે કે, રામ જેઠમલાણી એક ધારાશાસ્ત્રી હોવા છતાં તેમને આ દેશના પવિત્ર બંધારણે બક્ષેલા વાણી અને અખબારી સ્વાતંત્ર્યની ખબર જ નથી. આમાં સ્મૃતિદોષ પણ હોઈ શકે છે અથવા તો જે પૈસા આપે તેના વકીલ બની તેમની સામેની વ્યક્તિને ગમે તેમ બોલવું તે તેમની કુટેવ થઈ ગઈ છે. બની શકે કે ઉંમરના કારણે તેમણે બોલવામાં સંયમ ગુમાવ્યો હશે, પરંતુ મીડિયાને સીબીઆઈના સ્ટેનોગ્રાફર કહેવામાં તેમણે વિવેક ગુમાવ્યો છે. તેમની ઉંમર જોતાં આ વાણી દયાને પાત્ર છે.

રામ જેઠમલાણી એ વાત સારી રીતે જાણે છે કે, અખબારો અને ન્યૂઝ ચેનલો સીબીઆઈના વેતન પર નભતાં નથી. ઓસામા બિન લાદેન, હાજી મસ્તાન, દાઉદ, અરુણ ગવળી, છોટા શકીલ, મટકાકિંગ કલ્યાણ, ચાર્લ્સ શોભરાજ, ભીંડરાનવાલે કે છોટા રાજન એ મીડિયાની પેદાશ નથી. લક્ષ્મણ બંગારુ, એ. રાજા, સુખરામ, લાલુ, જયલલિથા કે અજિત જોગી જેવા ભ્રષ્ટાચારીઓ મીડિયાની પ્રોડક્ટ્સ નથી. મીડિયાએ તો તેમને ખુલ્લા પાડવાનું કામ કર્યું છે. બાબરી મસ્જિદનો ધ્વંસ મીડિયાએ કર્યો નહોતો. રામ રથયાત્રા કાઢી દેશમાં તોફાનો મીડિયાએ કરાવ્યાં નહોતાં. શોહરાબુદ્દીનનું એન્કાઉન્ટર મીડિયાએ કર્યું નથી. આ એન્કાઉન્ટર બોગસ છે એવી એફિડેવિટ મીડિયાએ કરી નથી. શોહરાબુદ્દીનને ખંડણી ઉઘરાવવાનું કામ મીડિયાએ સોંપ્યું નહોતું. એ જ શોહરાબુદ્દીન જોખમી લાગતાં તેને પતાવી દેવાની સોપારી આપવાનું કામ મીડિયાએ કર્યું નહોતું. શોહરાબુદ્દીનની પત્નીને ઝેરના ઇન્જેક્શનથી પતાવી દઈ તેની લાશ સગેવગે કરવાનું કામ મીડિયાએ કર્યું નહોતું. આ બધી ઘટનાઓના સાક્ષી તુલસી પ્રજાપતિનો પણ કાંટો કાઢી નાંખવાનું કામ મીડિયાએ કર્યું નહોતું. મીડિયાએ તો આ બધી ઘટનાઓથી પ્રજાને વાકેફ જ કરી છે, પરંતુ ‘દર્પણ જૂઠ ના બોલે’ની જેમ કોઈની સામે અરીસો ધરવામાં આવે છે ત્યારે ઘણાને પોતાનું અસલી રૃપ જોવું ગમતું નથી અને તે વખતે હતપ્રભ લોકો આયનાને ગાળો બોલે તેમ મીડિયાને પણ ભાંડવાં માંડે છે. રામ જેઠમલાણીની આ એક પ્રકારની હતાશા છે. જિંદગીમાં અનેક પક્ષો બદલી ચૂકેલા રામ જેઠમલાણી કેટલાક રાજકારણીઓનાં કરતૂતોને છાવરવા ઉશ્કેરણીજનક વાણીથી દૂર રહે અને બીજાઓની ભૂલો માટે મીડિયાને દોષી ઠેરવવાનું બંધ કરી દે.

જેઠમલાણી કોઈને સાચો જ અન્યાય થયો હોય તેવા સારા અને સાચા માણસોનો કેસ લડવા માટે ઓછા પ્રસિદ્ધ છે. તેઓ ખતરનાક ગુનેગારોના જ કેસ લડે ત્યાં સુધી તો ઠીક, પરંતુ રાષ્ટ્રદ્રોહીઓની પણ જાહેરમાં વકીલાત કરતા આવ્યા છે. ગાંધીજીના વખતમાં તેઓ વકીલ હોત તો ગાંધીજીના જીવતાં તેઓ અંગ્રેજોના વકીલ બનવાનું પસંદ કરત અને ગાંધીજીના મૃત્યુ બાદ તેઓ નથ્થુરામ ગોડસેના વકીલ બનવાનું પસંદ કરત. એમને જેની વકીલાત કરવી હોય તેની વકીલાત કરે, જેટલા પક્ષો બદલવા હોય બદલે, પરંતુ ગુજરાતમાં લોહીની નદીઓ વહેડાવવાની વાત કરી કોમી પલિતો ચાંપવાના પ્રયાસથી દૂર રહે. તેમની ઉંમરના ધારાશાસ્ત્રીના મોંમાં આવા શબ્દો શોભતા નથી. ગુજરાતની અસ્મિતાની ચિંતા કરાવાવાળાઓને ગુજરાતમાંથી કોઈ જ વકીલ ના મળ્યા ?

===============

Pl. Click here to Download Special Civil Appl. Reg. Election Internet SMS

IN THE HIGH COURT OF GUJARAT AT AHMEDABAD

DISTRICT  : AHMEDABAD

SPECIAL CIVIL APPLICATION NO.          OF 2010

Himatsingh Patel & Anr.                            … Petitioners.

V/s.

State of Gujarat & Ors                             …Respondents.

I N D E X

Sr.No.	Annex.	Particulars	Page No.
1		List of Events
2		Memo of Petition
3	A	Copy of notification dated 10th May, 2010 in respect of draft notification for amendment in the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994.
4	B	Copy of notification dated 10th May, 2010 in respect of draft notification for amendment in the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994.
5.	C	Copy of objections submitted by the leader of opposition.
6.	D	Copy of notification dated 5th June, 2010 amending the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994
7.	E	Copy of notification dated 5th June, 2010 amending the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994.
8.	F	Copy of Rules.
9.	G	Copy of B.P.M.C. (Conduct of Election) Rules, 1994.
10.	H	Copies of copies of the comments

AHMEDABAD

(                         )

DATE :   .7.2010                    Advocate for the Petitioners.

IN THE HIGH COURT OF GUJARAT AT AHMEDABAD

DISTRICT :AHMEDABAD

SPECIAL CIVIL APPLICATION NO.          OF 2010

Himatsingh Patel & Anr..                           … Petitioners.

V/s.

State of Gujarat & Ors                             …Respondents.

LIST OF EVENTS

Date.                               Particulars

10.5.2010       Draft Notification for amendment in Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Voters) Rules, 1994.

Draft Notification amending Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) (Second Amendment) Rules, 2010 was published introducing e-voting or online voting.

15.6.2010       Shri Shaktisinh Gohil, Leader of the Opposition forwarded his objection to the introduction of online voting.

5.6.2010         The State Government overruled the objection and amended both, Bombay Provincial Municipal Corporation(Conduct of Elections) and Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Voters) Rules, 1994.

The petitioners representing a large section of the voters challenging the introduction of online voting, inter alia, on the ground that internet voting system have its own deficiencies which have been presented before this Hon’ble Court in the petition and showing that it will lead to sacrificing the basic feature of democracy i.e. maintenance of purity of election.

Hence this petition.

————

IN THE HIGH COURT OF GUJARAT AT AHMEDABAD

DISTRICT: AHMEDABAD

SPECIAL CIVIL APPLICATION NO.          OF 2010

In the matter under Articles 19 and 21 of the Constitution of India

AND

In the matter under Article 226 of the Constitution of India;

AND

In the matter under Articles 243R and 243ZR of the Constitution of India;

AND

In the matter under Rule-6A of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Voters) Rules, 1994;

AND

In the matter under the provisions of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994;

AND

In the matter of challenging the virus of amended Rule 52U inserted by Bombay Provincial Municipal Corporation(Conduct of Elections) (Second Amendment) Rules, 2010;

AND

In the matter of challenging the virus of Rule-6A inserted by Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) (Amendment) Rules, 2010;

AND

In the matter of Public Interest and Social action for maintenance of purity of the election;

AND

In the matter between;

1. Himatsingh Patel,

Ex Mayor, Ahmedabad

Residing at “Suraj Bhuvan”,

Opp. Navneet Prakashan,

Ahmedabad – 380 021.

1. Shailesh M. Parmar,

Member of Legislative Assembly

74-Shaher Kotda, residing at

Vir Arjun Society, Nava Wadaj,

Ahmedabad – 380 015..                           ..Petitioners

Versus

1. State of Gujarat,

Notice to be served through

The Chief Secretary,

Government of Gujarat,

New Sachivalaya,

Gandhinagar.

2. The Secretary,

Urban Development and Urban

Housing Department,

Government of Gujarat,

New Sachivalaya,

Gandhinagar.

3. The State Election Commission,

Notice to be served through

The Election Commissioner,

Government of Gujarat,

New Sachivalaya,

Gandhinagar.                                      … Respondents

TO

THE HON’BLE THE CHIEF JUSTICE AND

OTHER HON’BLE JUDGES OF THE HIGH

COURT OF GUJARAT AT AHMEDABAD.

The humble petition of the Petitioners above named;

MOST RESPECTFULLY SHEWETH:

1. The Petitioners are  nationals and citizens of India and are, therefore, entitled to all the rights including the fundamental rights enshrined in the Constitution of India.

1. The petitioner no.1 is a former Mayor of Ahmedabad Municipal Corporation. The petitioner no.1 is an elected Municipal Councilor of the Ahmedabad Municipal Corporation from Ward Rajpur-Ahmedabad. The petitioner no.1 has been elected as a Municipal Councilor for last four terms and was also a leader of opposition in the Ahmedabad Municipal Corporation from 2005-2008. The petitioner no.1 is associated with several social organizations. The petitioner no.2 is a member of Legislative Assembly from Shaher Kotda Assembly constituency. The petitioner no.2 is a resident of Ahmedabad and has imparted contribution in social and economic field. The petitioner no.2 is a trustee President of Gujarat Harijan Vikas Parisad as well as Managing Trustee of Karturba Gandhi Vidya Mandir. The petitioners are directed concern with the elections of the Corporation since the petitioners are residents of Ahmedabad. The petitioners institute this petition to protect public interest in maintenance of free, fair and purity of election. The petition is instituted in public interest. The introduction of online election by the State Government through vote on internet and/or SMS (short message service) by inserting and amending Rule-52U in Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) (Second Amendment) Rules, 2010, Rule-6A of Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Voters) Rules, 1994 is violative of basic concept of democracy enshrined through Constitution and the scheme provided under Article-243R and the provisions of B.P.M.C. Act and the Rules relating to the election framed by the State Government which provides for secrecy of vote. The introduction of non-traditional voting scheme introduces significant risks. The existence of the principle of secrecy of ballot is an indispensable adjunct of free and fair election. The act statutorily assures a voter that he would not be compelled by any authority to disclose as to for whom he has voted so that he may vote without fear or favour and free from apprehension of its disclosure. Secrecy of ballot was enshrined in law to subserve larger public interest i.e. purity of election for ensuring free and fair election.  The principle of secrecy of vote cannot stand in isolation.  It is submitted that it is settled position in our country that out of two competing principles i.e. secrecy of ballot and purity of election, the State Election Commission is required to protect the purity of election to protect a fraud on the election process.

1. The petitioners, by way of the present petition under Article 226, beg to challenge the virus of Rule 52U of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994 inserted by Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) (Second Amendment) Rules, 2010 as well as the virus of Rule-6A of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994 as inserted by Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) (Amendment) Rules, 2010.  The Petitioners submit that the aforesaid Rules are in gross violation of the mandate of the constitution regarding holding of free and fair elections.

2. The brief facts of the case giving rise to the present petition are as under:

4.1           The petitioners submit that the department had also issued a notification dated 10^th May, 2010 inviting objections or suggestions in respect of the draft notification for amendment of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994 whereby it was provided for insertion of Rule-6A after Rule-6 in the aforesaid Rule.  A copy of the notification dated 10^th May, 2010 in respect of draft notification for amendment in the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994 is hereto annexed and marked as ANNEXURE-A to this petition. Similarly, the department of Urban Development and Urban Housing Department, State of Gujarat had issued a notification dated 10^th May, 2010 inviting objections or suggestions with respect to the draft notification in respect of amendment of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994 whereby Rule-52U is inserted after Rule-52T.  A copy of the notification dated 10^th May, 2010 is hereto annexed and marked as ANNEXURE-B

4.2           The Petitioners submit that the leader of opposition, Gujarat State Legislative Assembly within the time limit, raised objections to the draft notification vide letter dated 15.5.2010 and had requested to cancel the draft notifications.  It was pointed out in the objections raised by the Petitioners that the draft notification is against the basic fundamentals of the Constitution of India as well as against the provisions of the Representation of Peoples Act and illegal and unconstitutional.  It was pointed out that Rule-7 of the amended Rule-52U providing for e-voting or on-line voting was illegal and unconstitutional inasmuch as it provides for an elector to cast vote on-line using internet or by Short Message Service through his or her own mobile.  That there are no checks and balance at the time of voting if an elector is permitted e-voting through internet from his residence/office or by SMS from his or her mobile and that the elector can be influenced by anti-social elements and votes can be procured under undue influence, threat and coercion.  That it also violates the basic adjunct of free and fair elections i.e. secrecy of ballot.

4.3           It was pointed out that the elector may be compelled directly or indirectly to disclose as to whom he has voted by retaining his e-mail or the SMS, as the case may be.  It was also pointed out that the voter can be compelled, directly or indirectly to vote under threat or coercion and under undue influence.  It was also pointed out that the voter can be seduced to vote by purchasing votes and by offering money on showing the retained e-mail or SMS, as the case may be.  A copy of the objections submitted by the  leader of opposition, Legislative Assembly  is hereto annexed and marked as ANNEXURE-C.

4.4            The petitioners submit that the State of Gujarat vide notification dated 5^th June, 2010, inserted Rule-6A in the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994.  A copy of the said notification dated 5^th June, 2010 amending the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Elector) Rules, 1994 is hereto annexed and marked as ANNEXURE-D. Similarly, the State of Gujarat, vide a notification dated 5^th June, 2010, inserted Rule-52U after Rule-52T in the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994.  A copy of the said notification dated 5^th June, 2010 amending the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994 is hereto annexed and marked as ANNEXURE-E.

4.5           The Petitioners at this stage, would like to point out certain relevant provisions of the Constitution of India.

4.6           The Petitioners submit that Part-IX and IXA were inserted in the Constitution of India by way of 73^rd and 74^th Amending Act.  That Part-IX containing Article 243 to 243O relates to Panchayats whereas, Part-IXA containing Articles 243P to 243ZG relates to the Municipalities.  That the aforesaid amendments were carried out in the Constitution of India in order to ensure self governance and local autonomy in case of Panchayats in Rural areas or village areas and in urban areas incase of Municipalities.  That by way of amendment the Constitution itself provides for the guidelines in order to enable the State Legislation to amend or enact Acts for Constitution of Panchayats and Municipalities.

4.7           That Article 243P(e) reads as under:

“Municipality” means an institution of self-Government constituted under Article 243Q.”

It is submitted that Municipality would also include a Municipal Corporation.  That Article 243-Q(1)(c) provides for the Constitution of the Municipal Corporations for a larger urban area.

That Article-243-R provides for composition of Municipalities.  Article 243-R reads as under:-

“243-R Composition of Municipalities;- (1) Save as provided in clause (2), all seats in a Municipality shall be filled by persons chosen by direct election from the territorial constituencies in the Municipal area and for this purpose each Municipal area shall be divided into territorial constituencies to be known as wards.”

That Article 243W provides for powers, authority and responsibilities of Municipalities.  Article 243-W reads as under:

“243-W.  Powers, authority and responsibilities of Municipalities, etc – Subject to the provisions of this Constitution, the Legislature of a State may, by law, endow –

(a)  the Municipalities with such powers and authority as may be necessary to enable them to function as institutions of self-Government and such law may contain provisions for the devolution of powers and responsibilities upon Municipalities, subject to such conditions as may be specified therein, with respect to

(i)                 the preparation of plans for economic development and social justice;

(ii)              the performance of functions and the implementation of schemes as may be entrusted to them including those in relation to the matters listed in the Twelfth Schedule;

(b)  the Committees with such powers and authority as may be necessary to enable them to carry out the responsibilities conferred upon them including those in relation to the matters listed in the Twelfth Schedule.

Article 243-ZA provides that superintendence, direction and control of the preparation of electoral rolls for and conduct of, all elections to the Municipalities shall be vested in the State Election Commission.

That Article 243-ZA(2) provides that “Subject to the provisions of this Constitution, the Legislature of a State may, by law, make provision with respect to all matters relating to, or in connection with, elections to the Municipalities.

Article 243-ZA reads as under:

“243-ZA Election to the Municipalities: – (1) The Superintendence, direction and control of the preparation of electoral rolls for and conduct of, all elections to the Municipalities shall be vested in the State Election Commission.

(2)Subject to the provisions of this Constitution, the Legislature of a State may, by law, make provision with respect to all matters relating to, or in connection with, elections to the Municipalities.

4.8           The Petitioners submit that the Municipal Corporation and Municipalities are governed and regulated by the provisions of the Bombay Provincial Municipal Corporations Act, 1949.  That some of the provisions of the aforesaid Act necessary for adjudication of this petition are as under:

4.9           That Section-5 provides for the Constitution of the Corporation.  Section-5 reads as under :-

“5. Constitution of Corporation:- (1) Every Corporation shall, by name of “The Municipal Corporation of the City of ……”, be a body corporate and have perpetual succession and a common seal and by such name may sue and he sued.

(2)   Each Corporation shall consist of councilors chosen by direct election.

It provides that every Corporation shall be a Body Corporate and have perpetual succession and a common seal.  Sub-section (2) provides that each Corporation shall consist of councilors chosen by direct elections.  That Section-6 provides for the duration of the Corporation; Section 8 provides for the list of voters; Section 14 provides for superintendence, direction and control for the preparation of the electoral roll and conduct of all the elections of the Corporation shall be vested in the State Election Commission.  Sub-section (2) provides that State Election Commission shall hold the elections as per the rules made by the State Government.  Section 403 provides for procedure in Election Inquiry.  Section 456 confers powers on the State Government to make Rules.

4.10      The Petitioners submit that the State government in exercise of powers conferred under Section 456(2), had framed the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Voters) Rules, 1994.  That Rule-4 provides for the preparation and publication of the draft list of voters.  Rule-5 provides for modification of draft list of voters; Rule-6 provides for “claim for inclusion” in the draft list of voters; Rule-7 provides for publication of final list of voters.  A copy of the said Rules is hereto annexed and marked as ANNEXURE-F.

4.11     The State Government has also framed the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Elections) Rules, 1994.  That Rule-19 provides that in case of a contested election, a poll shall be taken on the board mentioned under Rule-5.  Rule-21 provides that for appointment of Polling Agent; Rule-22 provides for polling station for the respective polling area; Rule-23 provides for Presiding Officer and Polling Officer; it provides that the returning officer shall appoint a Presiding Officer for each polling station and one or more polling officers to assist the Presiding Officer.  Rule-24 provides that the Presiding Officer shall keep order at the polling station to see that the election is fairly conducted and regulate the number of electors to be admitted at any one time inside the polling station.  Rule-27 provides for the preparation of ballot boxes for pole; Rule-29 provides for form of ballot paper; Rule-30 provides for procedure for issuing a ballot paper to an elector; Rule-31 provides for voting; Rule 32 provides for procedure for voting and secrecy of voting; Rule-35 provides for identification of elector; Rule-45 provides for account of ballot papers; Rule-52A to 52T provides for voting by Electronic voting machine; Rule-52(3) provides for maintenance of secrecy of voting by electors within the polling station and the voting procedure.  A copy of the said rules is hereto annexed and marked as ANNEXURE-G.

1. The Petitioners submit that the basic features of the Constitution of India , it is submitted that Article 324 confers superintendence, direction and control of the preparation of electoral rolls for and of the conduct of all the elections to Parliament and Legislatures of every State  in the election commission. It is submitted that preamble of the Constitution provides for a sovereign, socialist, secular, democratic  republic India. It is submitted that the goal of the constitutional horizon being of democracy republic, the free and fair election is a fountain spring and corner stone of democracy is the basic feature of the Constitution. It is submitted that secrecy of ballot is undoubtedly and indispensable adjunct of free and fair elections.

1. The Petitioners submit that the various provisions of Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Election) Rules, 1994 provides for the secrecy of ballot. That sufficient safeguards have been incorporated so as to ensure free and fair election and secrecy of ballot. That Rule 18 provides for election by way of postal ballot in respect of special electors or service electors and the electors on election duty. It is submitted that they are special class of electors who are permitted to cast their vote by way of postal ballot after ensuring sufficient safeguards so as to ensure free and fair elections and secrecy of ballot. It is submitted that similarly, Rule 23 provides for appointment of Presiding Officers and Polling Officers for supervision of the polling station. Rule 30 provides for procedure for issue of ballot paper to an elector after verifying his identity and making necessary safeguards so as to prevent double or multiple  voting. That Rule 31 provides that the elector shall vote in person  at the polling station and the vote shall be given in person and not through proxy. Rule 32 provides for procedure for voting and secrecy of voting. It provides that the elector on receiving the ballot paper shall proceed to one of the polling compartment, mark on the ballot paper and thereafter fold the ballot paper so as to conceal his voting. Sub-rule (4) provides that no elector shall enter in voting compartment when another elector is inside it. Rule 35 provides for identity of an elector.

1. The Petitioners submit that the State Government vide notification dated 05.06.2010 had amended the Bombay Provincial Municipal Corporations (Registration of Electors) Rules, 1994 and inserted Rule-6A and had also amended Bombay Provincial Municipal Corporations (Conduct of Election) Rules, 1994 and inserted Rule 52U.

The relevant Rule-6A and Rule-52U reads as under:-

“6A  (1)  Online voting (hereinafter referred to as “e-voting”) means using system in which a voter can cast his vote by using the electronic internet medium.

(2)   A voter (herein after referred to as an “e-voter”) who intends to cast his vote through e-voting, shall have to register himself in Form A(i) by submitting an application form to the Electoral Registration Officer (ERO) which can be obtained by payment of rupees five.

(3)   on registration of voters name, a unique Biometric as e-Voter ID Card in form A(2) and Personal Identification Number (PIN) and/or password in the manner as specified by the State Election Commission shall be issued to an e-voter by the officer designated by the State Election Commission.  The State Election Commission may fix the price of Biometric Photo ID Card from time to time.

(4)   If the name of an e-voter is included in the electoral roll, and that e-voter is migrated to other place then, the Electoral Registration Officer shall inform him as to the inclusion of his name in the electoral roll within reasonable time before the day of voting.

(5)   (a)  The name of e-voter shall be included in the electoral roll. Necessary entry regarding e-voters shall be made in the electoral roll against his name with respect to his option of e-voting, or

(b)  The State Election Commission shall direct the Electoral Registration Officer, to prepare option  wise electoral roll, if deemed fit, in the cases of choices of options given by voters.

(6)   With regard to online voting system the Electoral Registration Officer shall follow the norms decided by the State Election Commission.

(7)   Once the voter is provided a unique identification as his Voter ID Card/PIN and/or a Password to vote online, his name would be marked in the Electoral Roll as an e-voter.

(8)  An e-voter shall cast his e-vote as per his option for using technology as permitted by the State Election Commission.

(9)   The State Election Commission shall set up e-voting under mobile polling booths at the places such as Bus Junctions, Colleges, Universities, Railway Stations, Air-Ports, etc. as per requirement.  Where only those voters who have given option for e-voting, shall be allowed to vote. For this, the Electoral Registration Officer shall inform e-voters well in advance.”

“52U  E-voting or online voting:-

(1)   Online voting (hereinafter referred to as “e-voting”) means using system in which a voter can cast his vote by using the electronic internet medium.

(2)  For e-voting identification of the voter, thumb impression or finger print or Iris Retinal Scan, DNA or any Biometric as may be decided by the State Election Commission from time to time, of the voter shall be obtained for issuance of the Biometric Card before the Mamlatdar or Executive Magistrate.

(3)   The designated officer appointed by the State Commission shall obtain such information from the voter for issuing the Biometric Photo voter ID card. The information obtained by the designated officer shall kept secret and shall not disclose such information.

(4)  The State Election Commission shall declare the e-polling stations for e-voting.

(5)   The names of contesting candidates and the symbols allotted to them with ballot paper shall be displayed on the electronic equipment or on the website, and the same shall be made available to the electronic equipment (server) of e-voting system set up by the State Election Commission or by such other Officer designated by the State Election Commission or by such other Officer designated by the State Election Commission in this regard.

(6)   A voter (hereinafter referred to as an “e-voter”) who have given option for e-voting shall be permitted by the State Election Commission and he shall cast his vote only once in each election.

(7)  (1) The e-voting shall be made either by:-

(i)  Online using internet;

(ii)  by Short Message Service, through his/or own mobile;

(iii)  by calling call center IVR system;

(iv)  by mobile booths;

(v)   by any other electronic internet medium as may be decided by the State Election Commission from time to time.

(2)  The State Election Commission shall decide any one or more than one of the above options referred to in sub-rule 7(1) for e-voting depending upon the availability of appropriate technology to be used in the conduct of elections. For effective implementation of e-voting the State Election Commission shall have such powers and prescribe such norms and manners for effective implementation of e-voting.

(8) The State Election Commission shall decide and declare the period and time limit within which an e-voter shall cast his e-vote.

(9)  The State Election Commission shall make technical arrangements to maintain the secrecy of e-voting.

(10)  An e-voter shall cast his vote himself and not by proxy.

(11)  No vote shall be received from any person whose name is not enrolled in the ward roll as an e-voter of the ward to which the election is being held.

(12)  In case of failure of system for e-voting the State Election Commission shall allow voting at such election through Electronic voting machine or ballot paper as the caste may be.

(13)  The electronic equipment (server) in which the details of e-voting are stored shall remain under the control of the State Election Commission or the authorized officers of the State Election Commission in this behalf. The State Election Commission shall make adequate technical arrangement so as to ensure e-votes cast are properly stored in the said equipment till they are counted.

(14)  The technical arrangements shall have to be made with regard to the counting of the votes cast through e-voting on the day of counting of the votes, by the Returning Officer.

(15)  The Returning Officer shall count the cast votes through e-voting recorded in electronic equipment (server) and shall include them in the votes of the ward cast by other system.”

It is submitted that the aforesaid amendments have been carried out in the Rules in order to enable voter using e-Internet medium. That Rule-6A inserted by way of amendment to the Bombay Provincial Municipal Corporations (Registration of Electors) Rules, 1994 which provides for online voting referred to as e-voting whereby voter can cast his vote by using electronic internet  medium. An e-voter who intends to cast his vote through e-voting shall have to  register himself in Form-A(i) by submitting an application form to the Electoral Registration Officer. That on registration, a unique biometric e-voter ID card and Personal Identification Number (PIN) and/or password shall be issued to the e-voter. That sub-rule (5) provides for the inclusion of the name of e-voter in the electoral roll and necessary entry regarding the e-voter to be made in the electoral roll. Sub-rule (7) provides that once a unique ID number is provided, the e-voter shall be entitled to vote online. Sub-rule (8) provides that the e-voter as per his option shall use technology as permitted by the State Election Commission. It is submitted that similar amendments have been made in the Bombay Provincial Municipal Corporations (Conduct of Elections) Rules, 1994  by inserting Rule-52U. That Rule-52U provides for online voting, that is, e-voting whereby, an elector can cast his vote by using electronic e-voting medium. Sub-rule (7) provides that e-voting shall be made either by (i) online using internet, (ii) short message service, (iii) by calling call centre IVR system, (iv) by mobile booths, (v) by any other electronic internet medium as may be decided by the State Election Commission from time to time.

8.     The scheme of free and fair election and maintenance of purity of election is contemplated when provisions of the Constitution came to be amended by 73^rd Amendment Act, 1992.  Article-243R provides for direct election from the Municipal Area for composition of Municipality. Article 243(2)(a) provides for State Election Commission, which is under obligation to conduct and control the election. The State Election Commission is an independent body supervising the election conducted under the auspices of the State Government and local authorities.

8.1    The B.P.M.C. Act provides for election under Section-5 and, thereafter, entire process of election is provided for more or less following the Scheme of the Representation of the People Act for election to Parliament and Legislative Assembly of the State.

8.2.   The State Government has framed the rules for holding of the election under Section 8(3) read with Section-456 (2) of the B.P.M.C. Act.  The rules provide for registration of the voters and also for conduct of election. The Conduct of the Election Rules are framed under Sub Section (2) of Section-14 read with Section-456(1) of the Act.

9.      Initially the conduct of the election as provided is voting by electors within the polling station and marking his ballot paper showing his preference. Rule-32 provides for secrecy of voting.

9.1    Voting by electronic voting machine came to be introduced both at the Parliamentary Election and Local Authority election. Part-3A was introduced in Conduct of Election Rules for B.P.M.C.  Rule 52(j) provides for maintenance for secrecy of voting by electronic machine within polling station.

9.2   The State Government has now amended Rules which are impugned in the present petition to facilitate the voting for elector at his residence or even if he is not in the town where polling is effected he can exercise his preference online or by SMS wherever he is within the country or outside the country.

9.3    Till date the elector was required to go to the polling booth and cast his vote on the ballot.  With the advancement in technology and to facilitate the voter so as to avoid going to booth online voting is introduced by amending Rules. The Rules of Conduct of Election have been amended further and the State Government has inserted Rule 52(u) in B.P.M.C. Conduct of Election Rules and Rule 6(a) in B.P.M.C. Registration of Electors Rules,

9.4    2010. Sub Rule-7 of Rule-52(u) provides, inter alia, e-voting shall be made online using internet, by SMS, by calling call center IVR system. Sub Rule-6 also provides for mobile booth.

9.5    Now if mobile booths were to be provided it serves no purpose, since the elector is in the same position as he was, viz. to go to booth or mobile booth.

10.    By amending rules it is submitted that no attempt has been undertaken by the State Government to protect the basic objective of election i.e. secrecy and purity of election.

10.1  It is submitted that the attention of the State Government was drawn by Shri Shaktisinh Gohil, the Leader of the Opposition about the deficiency that may be faced in holding free and fair election if online procedure or SMS procedure is adopted by the State Government by amending the Rules.

10.2    As explained below e-voting subordinates the principle of secrecy. With advancement of technology the online messages and SMS messages can be impaired without the elector noticing it and remaining innocent about the manner and method of hacking on online. In online voting and voting by SMS there are chances of unfair voting. Even if biometric facilities are available and password is to be offered as explained hereinbelow online voting can be manipulated while short messages are always recorded by the agency as also by the person who has voted.

11.    It has been authoritatively held, time and again, by the Apex Court that democracy is a basic feature of the Constitution of India. The edifice of the democracy rests on a system of free and fair elections. These principles are discernible not only from the preamble, which has always been considered as part of the Constitution, but also from its various provisions.

11.1  It is submitted that Rule-52(u) of the B.P.M.C  Conduct of Election Rules, 1994 inserted by the Conduct of Elections by second amendment Rules, 2010 and Rule-6A  of the B.P.M.C. Conduct of Election Rules, 1994 inserted by B.P.M.C. Registration of Elector (Amendment) Rules, 2010 violates the principle of secrecy of the vote and the voter which is the essence of free and fair election under Article-19(1)(a), Article-21(a) and Article-243R of the Constitution, Section-5 and Section-14 of the B.P.M.C. Act in view of the following.

11.2    In Smt. Indira Nehru Gandhi, Vs. Shri Raj Narain, AIR 1975 SC 2299, Justice Khanna in his opinion paragraph-198;

(1)   Democracy postulates that there should be periodical elections, so that people may be in a position either to re-elect the old representatives or, if they so choose to change the representatives and elect in their place other representatives.

(2)   Democracy further contemplates that the elections should be free and fair, so that the voters may be in a position to vote for candidates of their choice.

(3)   Democracy can indeed function only upon the faith that elections are free and fair and not rigged and manipulated, that they are effective instruments of ascertaining popular will both in reality and form and are not mere rituals calculated to generate illusion of deference to mass opinion.

(4)   Free and fair elections require that the candidates and their agents should not resort to unfair means or malpractices as may impinge upon the process of free and fair elections.

Principles of election :-

11.3    It is submitted that the principles of election are;

(1)  Correctness of the results,

(a)  Only eligible users vote;

(b)  They only vote once;

(c)  All votes counted are valid votes, and all valid votes are counted.

(2)  Verifiability of results by involved parties.

(3)  Secrecy of votes;

(a)  No one should be able to derive a relation between the vote cast and the involved voter (preventing forced voting);

(b)  A voter should not be able to prove which vote he cast (preventing sale of votes).

(4)  In paper voting, the conformation to these principles is achieved via voter identification, supervised voting and distributed counting procedures.

(5)  People are admitted to the polling station only once, and they only get one opportunity to cast their vote.

(6)  It is hard to add invalid ballots to or remove valid ballots from the ballot box unseen.

(7)  Since voting is done under supervision of the Election Officials there is warranty for the secrecy of the vote.

Online voting procedure :-

11.4  In the online procedure voters are given password or a chip card so as to cast their vote.  It is not assured that under pressure or in exchange of money a password can be sent electronically and chip card may be physically transferred.

11.5  The existing rules provide guarantee that, citizen is left alone during voting.  Polling Stations are covered in such a way that the people vote in isolated corner. In internet people are free to choose the place where they want to vote.  Probably most of the voting will be done at home or at work place. If people vote at home voting will be a private matter. In the atmosphere of home absolute access is not guaranteed and  if people vote at their home there is no guarantee that others do not look over their shoulders to make assure that they may make correct choice. Voting at home may allow both coercion and corruption. Complete secrecy is not possible while voting at home.

Annexed hereto and marked as ANNEXURE-H are copies of the comments as regards internet election offered by the institute for computing and information sciences Radboud University Nigmegen, Netherlands as also other literature on the subject.

12.    It is submitted that in view of the following the General Election at the Municipal Corporation will be violating the basic right of the voter under Article 19(1)(a) and dictate of the Constitution and the Act and the Rules as reflected from provisions of Rule, Section-5, Rules 30, 32, 52(j) and Rule-57 to maintain secrecy so as to have free and fair election:-

(a)      It is the submitted that when the elector exercises his right to vote on internet or by SMS it is not possible to know whether he is independently exercising his right or that he is surrounded by the agents of the contestant. The elector is protected under the law not to disclose as to for whom he has voted. However, when such a right is exercised on online from wherever it is not possible to ensure that he will be able to show his preference independently without fear and favour.

(b)     There is no safeguard against abuse of the allotted PIN or password.  It is submitted that it is a common phenomena faced by all internet users throughout the World regarding hacking of PIN/passwords.  It is submitted that large scale internet frauds have been detected in respect of PIN or passwords being high jacked of the persons using internet banking services and using credit cards through internet.  Similarly, PIN and passwords are even hacked in case of mail.  It is submitted that the election results could be manipulated or maneuvered by hacking PIN/passwords.

(c)      That voting through online internet medium is not safe and reliable as experienced in some of the developed countries.  It is submitted that there is every possibility of phishing of website whereby an alternative similar website is created. That the voters would virtually feel that they have actually casted the vote online, but the same would not reach the database of the actual website.

(d)     It is submitted that the virus threat or attack at the time of the election of entire election machinery through internet medium and thereby, the election procedure is required to be halted and postponed. It is further submitted that even the database collected by the official website can be interfered with, modified or changed which can result in large scale election fraud and manipulation.

(e)        It is further submitted that voting through using online internet medium or by SMS would be in breach of the principles of secrecy of ballot and free and fair elections inasmuch as an e-voter can vote online through internet medium or by way of SMS through his or her mobile without the superintendence of the Election Officer. It is submitted that the voting can be manipulated or maneuvered by exercising undue influence, coercion or threat of the e-voter by the candidate or his agents and followers. It is submitted that in case of e-voting, voting can even be influenced by way of electoral malpractices such as purchase of votes. It is submitted that a voting through online internet medium or by way of SMS would be retained in the database of the computer or mobile as the case may be and that the candidates can compel the e-voter to vote in a particular manner under undue influence, coercion or threat or by way of purchase of votes and can even influence the e-voter to actually reveal the ballot casted by him by furnishing the details stored in the computer or mobile of the e-voter. It is, therefore, submitted that e-voting would be contrary to the principles of secrecy of ballot and free and fair elections.

(f)       It is further submitted that there is no actual verification possible as to whether the e-voter voting through online internet medium or on his or her mobile is actually the person registered inasmuch as the candidate or his supporters can influence a group of voters to vote as per their wishes in their presence and/or to obtain their PIN and mobile set and vote themselves.

(g)      It is submitted that in case of e-voting, there is no possibility of superintendence of an Election Officer or Polling Officer and there are no sufficient safeguards to ensure that the person voting online or through SMS is the person who is registered as e-voter.  It is submitted that in absence of an e-voter, another person can vote through his or her mobile or internet medium using his/her PIN which would amount in violation of the adult suffrage inasmuch as there is no verification as to whether the person voting is actually above 21 years of age and the person voting is the person registered as e-voter.

(h)     It is, therefore, submitted that the system of online voting through internet medium or SMS by mobile would result in large scale electoral malpractices and thereby influence the result of the elections. It is submitted that it is against the principles of free and fair elections as envisaged under the Constitution of India and secrecy of ballot which is an adjunct to free and fair elections. It is submitted that the amendment in the Rules providing for e-voting through online internet medium and SMS through mobile is violative of Articles 19(1)(a) and 243 of the Constitution and Sections-5 and 14 of the B.P.M.C. Act.

1. The Petitioners have no any other alternative efficacious remedy available save and except to approach this Hon’ble Court by way of the present petition.

1. The present petition is filed at the earliest without any delay or latches.

1. The Petitioners herein have not filed any other petition on the same subject matter either before this Hon’ble High Court or before the Hon’ble Supreme Court of India or before any other court of law except the present one.

1. Copies of annexures annexed with this petition are true copies of their respective originals.

1. The petitioners, therefore, pray that :

(a)              This Hon’ble Court will be pleased to admit/allow the present petition;

(b)  This Hon’ble Court will be pleased to issue appropriate writ, order or direction declaring Rule-6A of the Bombay Provincial Municipal Corporations (Registration of Electors) Rules, 1994 and Rule-52U of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Election) Rules, 1994 as ultra virus and Sections-5 and 14 of the B.P.M.C. Act in breach of Article 19(1)(a) and basic principle of maintenance of secrecy and free and fair election as ensures under the Constitution of India and under the B.P.M.C. Act.

(c)      This Hon’ble Court will be pleased to  issue appropriate writ, order or direction quashing and setting aside Rule-6A of the Bombay Provincial Municipal Corporations (Registration of Electors) Rules, 1994 and Rule-52U of the Bombay Provincial Municipal Corporations (Conduct of Election) Rules, 1994 ;

(d)     Pending admission, hearing and final disposal of this petition, this Hon’ble Court will be pleased to restrain the State Election Commission from implementing the amended Rule-6A of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Registration of Electors) Rules, 1994 and Rule-52U of the Bombay Provincial Municipal Corporation (Conduct of Election) Rules, 1994;

(e)      That ex-parte ad interim relief in view of the above prayer clause be granted;

(f)       This Hon’ble Court will be pleased to grant any other and further relief which is deemed fit, just and expedient in the interest of justice.

AND FOR THIS ACT OF KINDNESS AND JUSTICE, THE PETITIONERS HEREIN SHALL FOR EVER PRAY AS IN DUTY BOUND.

Place: Ahmedabad                 (                                     )

Date :                                 Advocate for the Petitioner.

AFFIDAVIT

I,  Himatsingh Patel, son of _____________________, Adult, Occu-____________, residing at the address mentioned in the cause title of this petition, the Petitioner no.1 herein, do hereby solemnly affirm and state on oath as under:

That I am the Petitioner no.1 herein and I am conversant with the facts and circumstances of the present case and hence am competent to depose on oath that what is stated in Para Nos.___ to ___ is true and correct to the best of my knowledge, information and belief and I believe the same to be true. Para No.___ contains prayer clauses.

Solemnly affirmed at Ahmedabad on this ____day of June, 2010.

________________________

( Deponent )

કોઈને ડોક્ટર બનવું છે, કોઈને સીએ બનવું છે તો કોઈને એન્જિનિયર બનવું છે પરંતુ સફળ વિદ્યાર્થી સારા શિક્ષક બનવાનો આગ્રહ રાખે : ફારુક શેખ

ભાવનગરમાં વિધાનસભાના વિરોધપક્ષના નેતા શક્તિસિંહ ગોહિલ દ્વારા યોજાયેલા પ્રેરણાદાયી કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓ ની વિરાટ ઉપસ્થિતિ : ધો ૧૦-૧૨ ના ટોપ તેન વિદ્યાર્થીઓને સમાજના વિવિધ શેત્રમાં સફળ થયેલી વ્યક્તિઓએ ઉજ્જવલ્લ ભવિષ્ય માટે માર્ગર્શન આપી વાર્તાલાપ કર્યો અને પ્રશ્નોતરી પણ કારી : બોલીવુડના ફિલ્મ અભિનેતા ફારુક શેખ ઉપસ્થિત રહ્યા

વરિષ્ઠ પત્રકાર દિપલબેન ત્રિવેદી, ડી. એસ.પી. રાજેન્દ્ર અસારી, આઈ.જી.પી. વિનોદ મલ્લ, રસના ગ્રુપના રુઝાન ખંભાતી સહિતના અગ્રણીઓ એ વિદ્યાર્થીઓ સાથે પેટ છૂટી વાતો કરી : ઉપસ્થિત તમામ મહેમાનોનું શક્તિસિંહ ગોહિલે ખેસ પહેરાવી સન્માન કર્યું.

dsc_0006-copy

◄ Back

Next ►

Picture 1 of 6

  મોદીની પ્રસિદ્ધિની ભૂખથી ભાજપની આબરૃના ધજાગરા

બિહારના પાટનગર પટણા ખાતે ભારતીય જનતા પાર્ટીની કારોબારીની બેઠક મળી, પરંતુ  મોદીના કારણે ભાંગરો વટાઈ ગયો. બેઠકમાં આવનારા સમયમાં પક્ષની રણનીતિ, પાર્ટીનો એજન્ડા અને પક્ષને મજબૂત કરવાની વાતો બાજુમાં રહી ગઈ અને ભાજપા અને બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશકુમાર વચ્ચે રીતસરનું યુદ્ધ જ ખેલાઈ ગયું. આ તો બન્યું એવું કે, ભાજપના જાનૈયાઓ જાન લઈને પટણા ગયા, પરંતુ મોદીએ ગાયેલા એક ફટાણાને કારણે નીતિશકુમારે બધા જાનૈયાઓને ભૂખ્યા રાખ્યા.

વર્ષો પહેલાં એક ઉક્તિ હતી કે : ‘બાદશાહ સલામત ખાન કે આને કી ખબર ઉનકા હુક્કા આને સે હોતી થી.’ મતલબ કે, દરબારમાં હુક્કો આવે તે પરથી લોકોને નક્કી કરતાં કે, હવે બાદશાહ આવશે. આવું જ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીનું છે.  નરેન્દ્ર મોદી જ્યાં પણ જાય છે ત્યાં પહેલાં તેમનાં પોસ્ટરો પહોંચી જાય છે. એ રીતે તેમના પ્રોપેગેન્ડા મેનેજરોને ભાજપાની પટણામાં મળનારી કારોબારીની બેઠક પહેલાં મોદીની વાહ વાહ કરતાં પોસ્ટરો પટણાની દીવાલો પર ચીપકાવી દીધાં. અખબારોમાં નીતિશકુમાર સાથે હાથમાં હાથ પકડીને મોદી ઊભા છે તેવી જાહેરખબરો પ્રગટ થઈ ગઈ. કારોબારી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની હતી, પરંતુ નીતિન ગડકરી, અડવાણી, સુષમા સ્વરાજના બદલે મોદીનાં વિજ્ઞાાપનો ખુદ ભાજપાના હાઈકમાન્ડ માટે પણ આશ્ચર્યજનક તો હશે જ, પરંતુ આ જાહેરાતોથી બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશકુમાર ભડક્યા. બિહારમાં ટૂંકમાં જ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ આવી રહી છે ત્યારે મુસ્લિમોમાં સૌથી અપ્રિય  એવા મોદી સાથે પોતાનો ફોટો જોઈ નીતિશકુમાર રાતાચોળ થઈ ગયા. કારણ કે મોદી સાથેની ગાઢ દોસ્તીનો મેસેજ બહાર જાય તો નીતિશકુમારે મુસ્લિમોના મત ગુમાવવા પડે. વળી જે તસવીર છપાઈ તેમાં પણ મોદીના પ્રચારકોએ યુક્તિ કરી હતી. કેટલાક સમય અગાઉ લેવાયેલી તસવીર સાચી અને ઓરિજિનલ હતી, પરંતુ પાછળ એનડીએનું બેનર હતું. તે બેનર કોમ્પ્યુટરની કરામતથી હટાવી બેકગ્રાઉન્ડ ભગવું કરી દેવાયું હતું. બિહારનાં અખબારોમાં આ વિજ્ઞાાપનો જોઈ બગડેલા નીતિશકુમારે જાહેરમાં કહ્યું : “મારી તસવીરનો વિજ્ઞાાપનોમાં ઉપયોગ કરતાં પહેલાં મોદીએ મારી પરવાનગી લીધી નથી. આ અંગે હું કાયદેસરનાં પગલાં લઈશ. વળી મોદીએ કોસી પૂર હોનારત વખતે રૃ. ૫ કરોડ બિહારને આપ્યા હતા તેનાં ગુણગાન તેમણે પોસ્ટરોમાં ગાયાં છે. કોઈને મદદ કરી હોય ને પોતે જ પોતાની પ્રશંસા કરે તે ભારતીય સંસ્કૃતિની વિરુદ્ધ છે  અને અસભ્ય પણ છે. બિહારને એ કુદરતી હોનારત વખતે હજારો કરોડ રૃપિયાનાં દાન મળ્યાં છે. તેની સામે મોદીએ કરેલી મદદ એક નાનકડા દાણા જેટલી છે. હું તપાસ કરીશ અને તેમાંથી જે રકમ વપરાઈ નહીં હોય તે રકમ હું મોદીને પાછી મોકલી આપીશ.”

નીતિશકુમારનું આ સખત વલણ જોઈ ભાજપના શીર્ષસ્થ નેતાઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમણે બચાવ કર્યો કે, “આ પોસ્ટરો મોદીએ છપાવરાવ્યાં નથી.”

એટલે નીતિશકુમારે વિજ્ઞાાપનો રિલીઝ કરનાર એડ્. એજન્સી પર દરોડા પાડયા. તેમાંથી બહાર આવ્યું કે, નવસારીના ભાજપાના સાંસદ સી. આર. પાટિલે જ આ વિજ્ઞાાપનો મોકલી આપી હતી.

નીતિશકુમારની પાર્ટી એનડીએનું એક ઘટક છે. પટણામાં ભાજપાના વરિષ્ઠ નેતાઓ આવેલા હોઈ તેમના માનમાં ડિનર રાખ્યું હતું, પરંતુ મોદી સામે ગુસ્સે ભરાયેલા નીતિશકુમારે બધાંને ફોન પર જણાવી દીધું કે, “મારે ત્યાં જમવા આવશો નહીં.”

નીતિશકુમારના આ કડક વલણથી ભાજપાનું હાઈકમાન્ડ હતપ્રભ થઈ ગયું. નીતિન ગડકરી તો ક્યાં ખોવાઈ ગયા તેની ખબર જ ના પડી.  આવી રહેલી ચૂંટણીઓમાં માઈલેજ લેવા કારોબારીની બેઠક પટણામાં રાખી હતી, પરંતુ કારોબારીના એજન્ડાના બદલે ટી.વી. ચેનલો અને અખબારોમાં નીતિશ-મોદી યુદ્ધ જ છવાઈ ગયું.

નીતિશકુમાર આટલેથી અટક્યા નહીં.  તેઓ બીજા દિવસે ભાજપાના અન્ય નેતાઓની સાથે સ્વાભિમાન રેલીને સંબોધવાના હતા. નીતિશકુમારે મોદી સાથે એક મંચ પર બેસવાનો ઇનકાર કરી દઈ સ્વાભિમાન રેલીમાં ગયા જ નહીં.

મોદીના એક નહીં, પરંતુ બીજા પોસ્ટરે પણ વિવાદ સર્જ્યો છે. મોદીએ એક પોસ્ટર એવું છપાવરાવ્યું કે, ગુજરાતના મુસ્લિમો મોદીના શાસનમાં સુખી અને સમૃદ્ધ થયા છે. આ વાત સત્ય હોય તો પણ તેમાં એક અસત્ય પણ હતું. ગુજરાતના સુખી મુસ્લિમોના સાચુકલા પરિવારની તસવીર છાપવાના બદલે મોદીના પોસ્ટરમાં યુ.પી.ના આઝમગઢની એક કોલેજની મુસ્લિમ વિદ્યાર્થિનીની તસવીર પ્રગટ કરી દેવામાં આવી હતી. આ કોલેજના પ્રિન્સિપાલ અને તસવીરવાળી મુસ્લિમ કન્યાએ પણ તેમની અનુમતિ વગર મોદીના શાસનની પ્રશંસા કરતાં પોસ્ટરમાં તેમની તસવીર છાપવા સામે સખત વિરોધ નોંધાવ્યો.

આમ બંને પોસ્ટરોએ નરેન્દ્ર મોદીને જ નહીં, પરંતુ ભાજપાના હાઈકમાન્ડને અંદરથી ક્ષોભજનક પરિસ્થિતિમાં મૂકી દીધાં. એમાંયે નીતિશકુમારે ‘મોદી કા બિહાર મેં ક્યા કામ હૈ’ કહીને જે રીતે પોતાના ઘેર જમવા આવવાનું નોંતરું પાછું ખેંચી લીધું તે તો મોદી સહિત ભાજપના તમામ નેતાઓના ગાલ પર એક લપડાક જ હતી.  દેશના કોઈ ચીફ મિનિસ્ટરે મોદી, અડવાણી કે ગડકરીને તેમની જમીન બતાવી દીધી હોય તેવું બન્યું નથી. મોદીની પ્રસિદ્ધિની ભૂખે બિચારા નીતિન ગડકરી, અડવાણીજી, અરુણ જેટલી અને સુષમાજીને ભૂખ્યાં રાખ્યાં અથવા તો હોટેલમાં ખાવા જવું પડે તેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ. એક માત્ર મોદીના કારણે ભાજપની રાષ્ટ્રીય નેતાગીરીને અપમાનિત થવું પડયું.

ઘણા ઓછા લોકોને એ વાતની ખબર છે કે, નીતિશકુમાર એક સામાન્ય અને પછાત વર્ગમાંથી આવે છે. તેમની ગણના એક સજ્જન રાજકારણીની છે. તેમનું અંગત જીવન પણ સાદગીભર્યું છે. તેઓ પોતાના માટે પણ ગોબેલ્સ પ્રચારથી દૂર રહે છે.  ચૂંટણી વખતે કમાન્ડોઝની મદદ વગર સાઈકલ પર પણ ફરે છે. કોમ કોમ વચ્ચે નફરતનું ઝેર ફેલાવવાથી દૂર રહે છે, પરંતુ તે સરકાર રચવા તેમની પાસે પૂર્ણ બહુમતી ના હોઈ ભાજપાના ટેકાની તેમને જરૃર છે. આ સત્ય જાણવા છતાં ભાજપા હાઈકમાન્ડને આપવામાં આવનાર  ડિનર રદ કરી દેવાની હિંમત ધરાવે છે તે દર્શાવે છે કે, તેઓ જરૃર પડે તો કડવા નિર્ણયો પણ લઈ શકે છે.

પરંતુ ભાજપાની ભાંજગડનું આ નાટક આટલેથી અટક્યું નથી. બીજા દિવસે પટણામાં સ્વાભિમાન રેલી યોજાઈ. નીતિશકુમારે તો તેમાં ગેરહાજર રહી તેમની નારાજગી વ્યક્ત કરી. મોદી તો નીતિશકુમાર વિરુદ્ધ કાંઈ બોલી શક્યા નહીં. તેથી આખા દેશના મીડિયાનું ધ્યાન તેમના પોસ્ટર અને નીતિશકુમાર સાથેના વિવાદથી હટાવવા ફરી સોનિયા ગાંધી પર નિશાન તાક્યું અને સોનિયા ગાંધીને  ભોપાલ ગેસકાંડ માટે ‘મોત કા સોદાગર’ તરીકે નવાજ્યાં. રાજીવ ગાંધી તો હવે હયાત નથી એટલે સોનિયાને સંભળાવ્યું. તેના જવાબમાં કોંગ્રેસના રાજીવ શુક્લાએ નરેન્દ્ર મોદીને પોસ્ટરોની યાદ અપાવી ‘જૂઠ કા સોદાગર’ તરીકે બિરદાવ્યા. ભોપાલ ગેસ હોનારત વખતે  જે કાંઈ થયું તે ખરેખર ખૂબ જ દુઃખદ હતું. પરંતુ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીને ભોપાલ સાથે શું લેવાદેવા છે કે તેઓ સીધા ૨૬ વર્ષ જૂની ઘટના માટે સોનિયા ગાંધીને જવાબદાર ઠેરવી તેમના માટે નિમ્ન કક્ષાના શબ્દો વાપરે છે એ સમજાતું નથી. ભોપાલ દુર્ઘટના થઈ ત્યારે સોનિયા ગાંધી નહોતાં પાર્ટી પ્રમુખ, નહોતાં વડાં પ્રધાન કે નહોતાં મધ્યપ્રદેશનાં ચીફ મિનિસ્ટર. તેઓ એ સમયે રાજનીતિમાં હતાં જ નહીં. તે વખતે તેઓ રાજીવ ગાંધીનાં પત્નીથી વિશેષ કાંઈ નહોતાં. મોદીએ બોલવું જ હોય તો ગુજરાતમાં ઘણાં પ્રશ્નો છે. ગુજરાતના મેડિકલ માફિયા ડો. કેતન દેસાઈએ ગુજરાતના ઘણાયે મેરિટ્સવાળા વિદ્યાર્થીઓને નાપાસ કર્યા છે અને પૈસા આપનાર ધનવાનોને છોકરાઓને ડોક્ટર બનાવી દીધાં છે. આખા દેશના તબીબી શિક્ષણનો દાટ વાળી દેનાર ડો. કેતન દેસાઈ અંગે મોદી એક પણ શબ્દ બોલવા તૈયાર નથી કે તેમની સામે કોઈ પગલાં લેવા પણ તૈયાર નથી. લાગે છે કે, સોનિયા ગાંધી પર પ્રહાર કરી મોદી પોતાની જાતને અડવાણી- ગડકરી કરતાં  મોટા નેતા તરીકે સાબિત કરવા માંગે છે અને પટણામાં વટાયેલા ભાંગરાથી દેશનું ધ્યાન બીજે દોરી દેવા તેમણે આ ચાલાકી કરી છે. ટૂંકમાં નીતિશકુમારના કાતિલ હુમલાથી ઘવાયેલા મોદીએ યુક્તિપૂર્વક  નીતિશકુમાર સામે લડવાનું માંડી વાળી બીજો જ મોરચો ખોલ્યો. ભાજપાની રાષ્ટ્રીય કારોબારીનો અસલી હેતુ સર્યો કે કેમ તે તો અડવાણી અને ગડકરી જાણે. પરંતુ પટણામાં નીતિશકુમારના હાથે અપમાનિત થઈ ચૂપચાપ ઘરભેગા થઈ જવું પડયું તે એક કડવું સત્ય છે.

ગુજરાત માટે પણ આ એક મોટી દુર્ઘટના છે. ગુજરાતના  લોકપ્રિય ગણાતા  મોદી સાથે કોઈ ચીફ મિનિસ્ટર બેસવા તૈયાર નથી. એટલું જ નહીં, પરંતુ મોદીથી આભડછેટ રાખે છે તે એક પ્રકારનું ગુજરાતનું અપમાન છે. એમાં ગુજરાતની પ્રજાનો વાંક છે કે ભ્રામક પ્રચારમાં  રાચતા મોદીનો એ તો પ્રજાએ  નક્કી કરવાનું છે. બહુ નજીકથી જાણતા લોકોને ખબર છે કે મોદીને પોતાના પ્રચારનું ગજબનાક ‘ઓબ્સેશન’ છે. કોઈ જાહેર કાર્યક્રમમાં તેમનો મોટો ફોટો લટકાવવામાં આવ્યો ના હોય તો તેઓ જતા નથી એવું કેટલાક કહે છે. ઉદઘાટનો, ભવ્ય સમારંભો, પતંગોત્સવ, નવરાત્રી મહોત્સવો, મહિલા સંમેલનો, ર્સ્વિણમ ઉજવણીઓ – એ એમનો જબરદસ્ત શોખ છે. ગાંધીનગર ખાતેના સચિવાલયના અધિકારીઓ, કલેક્ટરો, ડીડીઓ અને પોલીસ વડાઓ બસ આ જ કામમાં લાગેલા રહે છે. તે બધાં જ ખૂબ ત્રાસી ગયા છે.  બ્યૂરોક્રેટ્સને વહીવટમાં ઓછા અને ઉજવણીમાં વધુ વ્યસ્ત રાખવામાં આવે છે. મોદી અંદર જઈ તપાસ કરે તો જ તેમને ખબર પડે કે, અધિકારીઓ તેમના માટે શું બોલે છે. ગરીબ કલ્યાણ મેળાઓથી માંડીને જાત જાતના રથ કાઢવાની પ્રવૃત્તિ એ એક પ્રકારનો પબ્લિસિટી સ્ટંટ જ છે. સરકારના નામે આ કાર્યક્રમો યોજાતા હોઈ  ગુજરાતની પ્રજાના જ કરોડો રૃપિયા અંગત પ્રસિદ્ધિ માટે વપરાય છે. પ્રજાને પણ હવે ધીમેધીમે ખ્યાલ આવી રહ્યો છે. એક ગરીબ દર્દીને પાલનપુર પાસેના કાણોદરથી બસમાં બેસી  અમદાવાદ આવવું હોય પણ રોજના સમય પ્રમાણે બસ જ આવતી નથી.  તપાસ કરતાં ખબર પડે કે, રાજ્ય સરકારે બધી એસ.ટી. બસો ગરીબ કલ્યાણ મેળામાં  મોદીનું પ્રવચન સાંભળવા જનારાઓ માટે ખેંચી લીધી છે અને  જેમણે મોદીને સાંભળવા જવું હોય તેઓ મફતમાં જઈ શકે છે, પરંતુ બીજી બાજુ ગરીબ દર્દીને અમદાવાદ આવવા એ દિવસે બસ જ નથી.

મોદીને માત્ર મેળાઓનો જ શોખ છે તેવું નથી. મોદી ભાષણ કરે અને ગુજરાતની તમામ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ ફરજિયાત તેમને સાંભળે તેવો તેમનો આગ્રહ હોય છે. સ્કૂલમાં ટી.વી. ના હોય તો સ્કૂલના આચાર્યે કે બીટ નિરીક્ષકે ઘરના પૈસા ખર્ચીને ભાડેથી ટી.વી. લાવી  સ્કૂલમાં ગોઠવવું પડે છે. ટી.વી. પર, અખબારોના પાને અને પોસ્ટરોમાં છવાઈ રહેવાનો મોદીનો આ શોખ તેમને બિહારમાં ભારે પડી ગયો. ગુજરાતમાં જાહેર રસ્તાઓ પર, ગામડાંઓમાં અને ઠેરઠેર મોદીના હોર્ડિંગ્સ શાહરુખ ખાન, સલમાન ખાન કે અભિષેક બચ્ચન કરતાં પણ વધુ છે, પરંતુ બિહારમાં માત્ર બે જ પોસ્ટરો મૂકવા જતાં માત્ર મોદીને જ નહીં, પણ ભાજપાના નેતાઓને પણ નીતિશકુમારે લાફો ઝીંકી દીધો. ગુજરાતમાં કરાતો ભ્રામક પ્રચાર બિહારમાં ન ચાલ્યો. બિહાર એ ગુજરાત નથી એ વાતનો અહેસાસ  નીતિશકુમારે કરાવી દીધો છે. ચંદ્રાબાબુ નાયડુ પણ મોદીથી આભડછેટ રાખે છે. તેમના જ પક્ષના મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી શિવરાજસિંહ પણ અંદરથી મોદીને પસંદ કરતા નથી.  એનડીએના કેટલાક નેતાઓ તો મોદીનો પડછાયો લેવા તૈયાર નથી.

મોદીએ પટણામાં જે કાંઈ કર્યું તેથી  ભાજપને ફાયદો થયો છે કે નુકસાન તેની આત્મખોજ ભાજપાના વરિષ્ઠ નેતાઓએ જ કરવી જોઈએ.

જેઠમલાણીને નોમિનેશનઃ ભાજપનું આત્મગૌરવ ક્યાં ગયું?

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનાં વખાણ કરતી અને ગુજરાતમાં મુસ્લિમોની સ્થિતિ બિહાર સહિતનાં રાજ્યના મુસ્લિમો કરતાં બહેતર છે તથા બિહાર પૂર વખતે ગુજરાત સરકારે બિહારને કરેલી મદદના ઢોલ પીટતી અને બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશકુમારને નરેન્દ્ર મોદી સાથે બતાવતી જાહેરખબરો બિહારનાં અખબારોમાં છપાઈ તેમજ મોદી-નીતિશને સાથે બતાવતાં પોસ્ટરોથી બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશકુમાર ભડક્યા અને તેમણે ભાજપના નેતાઓને ઝાટકી કાઢયા તે પછી ભાજપે સત્તાવાર રીતે જે પ્રતિક્રિયા આપી તેમાં શું કહ્યું છે ખબર છે ? એ જ કે ભાજપ પોતાના આત્મસન્માન અને ગૌરવના મુદ્દે કોઈ બાંધછોડ નહીં કરે તથા ભાજપની નીતિઓ એકદમ સ્પષ્ટ છે. ભાજપના પ્રવક્તા રાજીવ પ્રતાપ રૃડીએ આ નિવેદન કર્યું છે અને આ નિવેદનને ખરેખર તો જોક ઓફ ધ યર ગણાવી શકાય.

ભાજપમાં ખરેખર આત્મગૌરવ અને સ્વમાન જેવું કંઈ બચ્યું છે ખરું એ સવાલ આમ તો જે લોકો ભાજપ સાથે વર્ષોથી જોડાયેલા છે તે લોકો લાંબા સમયથી પૂછી જ રહ્યા છે પણ ગયા અઠવાડિયે બનેલી એક ઘટના પછી ભાજપે આત્મગૌરવ અને સ્વમાનની કે સ્પષ્ટ નીતિની વાત કરવાનો અધિકાર જ ખોઈ દીધો છે તેવું કહેવામાં જરાય અતિશયોક્તિ નથી. આ ઘટના છે રામ જેઠમલાણીનું રાજ્યસભા માટે ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે નોમિનેશન. ૧૭ જુલાઈએ રાજસ્થાનમાં રાજ્યસભાની ચાર બેઠકો માટે ચૂંટણી છે અને ભાજપે આ ચાર બેઠકો માટે જે બે ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી છે તેમાં એક રામ જેઠમલાણી છે.

રામ જેઠમલાણી દેશના સૌથી મોટા ક્રિમિનલ લોયર છે અને મોટા મોટા ગુનેગારોના અને આતંકવાદીઓના કેસ એ લડે છે. ઈન્દિરા ગાંધીની હત્યા કરનારા ખાલિસ્તાનવાદી આતંકવાદીઓને ફાંસીની સજામાંથી બચાવવા માટે એ લડેલા ને શેરબજારમાં અબજો રૃપિયાનાં કૌભાંડ કરનારા હર્ષદ મહેતા અને કેતન પારેખ જેવા કૌભાંડીઓના કેસ પણ એ લડેલા. જેસિકા લાલ હત્યા કેસમાં જેને ફાંસીની સજા થઈ છે તે મનુુ શર્માનો કેસ પણ એ લડેલા ને બીજા એવા ઘણા લોકોના કેસ એ લડયા છે કે જેમની છાપ સામાન્ય લોકોમાં ગેંગસ્ટર્સ અને અસામાજિક તત્ત્વો તરીકેની છે. જોકે જેઠમલાણી વકીલ છે અને વકીલ તરીકે એ તેમનો ધંધો છે એટલે તે સામે વાંધો લઈ શકાય તેમ નથી. જેઠમલાણી ધંધો લઈને બેઠા છે એટલે એવા ચોખલિયાવેડા તેમને પરવડે પણ નહીં ને એ કારણસર ભાજપ જેઠમલાણીને નકારે એવી અપેક્ષા પણ નથી કેમ કે કેતન પારેખ જેવા કૌભાંડીના કેસ તો અરુણ જેટલી પણ લડેલા જ છે. ભાજપ એવા લોકોને જ્યારે ટિકિટો આપીને સંસદ ને વિધાનસભાઓમાં મોકલે છે ત્યારે જેઠમલાણી તો એવા બધા ધંધામાં સીધા સંકળાયેલા નથી એટલે એ મુદ્દે ભાજપનો વાંક કાઢી શકાય તેમ નથી પણ જે મુદ્દાને ભાજપ પોતાના અને દેશના આત્મગૌરવ ને સ્વમાન સાથે સાંકળે છે તે મુદ્દાનુંં શું ? આ મુદ્દો છે સંસદ પર હુમલાના કેસમાં જેને ફાંસીની સજા થઈ છે તે અફઝલ ગુરુની ફાંસીનો મુદ્દો. ભાજપ આ મુદ્દાને દેશના સ્વાભિમાનનો મુદ્દો ગણાવે છે અને કોંગ્રેસ મતબેંકના રાજકારણ માટે અફઝલને ફાંસી નથી આપતી તેવો આક્ષેપ કરે છે. અફઝલને ફાંસીને મુદ્દે ભાજપે સંસદને માથે લીધી છે અને દેશવ્યાપી આંદોલનો પણ કર્યાં છે અને આ મુદ્દે માનનીય રામ જેઠમલાણી સાહેબનું વલણ શું છે તે જાણવું પણ જરૃરી છે.

અફઝલ ગુરુને ફાંસી અપાઈ તે પછી માનવાધિકારવાદીઓએ કાગારોળ મચાવી દીધી હતી કે અફઝલ ગુરુને પોતાનો બચાવ કરવાની પૂરેપૂરી તક નથી અપાઈ અને તેને અન્યાય થયો છે તે જોતાં તેને ફાંસી ના અપાવી જોઈએ. આ કાગારોળ મચાવનારાં જે મોટાં માથાં હતાં તેમાં એક માથું જેઠમલાણી હતા. જેઠમલાણી એ વખતે રાજ્યસભાના નોમિનેટેડ સભ્ય હતા અને તેમણે ૨૮ નવેમ્બર, ૨૦૦૬ના રોજ રાજ્યસભામાં કરેલા પ્રવચનમાં સાફ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે અફઝલ ગુરુને પોતાનો બચાવ કરવાની પૂરેપૂરી તક નથી અપાઈ અને તેને અન્યાય થયો છે તે જોતાં તેને ફાંસી આપવી જોઈએ નહીં. જેઠમલાણીને આતંકવાદી અફઝલ ગુરુ પર આટલો પ્રેમ કેમ ઊભરાઈ આવ્યો હતો ? કેમ કે એ વખતે તે લાલુપ્રસાદ યાદવની સોડમાં ભરાયેલા હતા અને લાલુપ્રસાદ યાદવની મહેરબાનીથી તે રાજ્યસભામાં નોમિનેટેડ સભ્ય બન્યા હતા. જે માણસ અફઝલ ગુરુને ફાંસી નહીં આપવાની વાત કરે તેની ભાજપ અત્યારે પાલખી ઊંચકીને ફરે છે ત્યારે ભાજપનં આત્મગૌરવ અને સન્માન ક્યાં જતાં રહ્યાં છે ? આ દેસના લાખો લોકોની લાગણીઓને ભાજપના નેતાઓ અફઝલની ફાંસીમાં વિલંબના નામે ઉશ્કેરે છે અને એ જ અફઝલની દલાલી કરનારાને રાજ્યસભામાં મોકલે છે. ભાજપને પોતાની વિશ્વસનીયતાની કે આ દેશના લોકોની લાગણીની પણ પરવા નથી તેનો આ પુરાવો છે. જેઠમલાણીના કિસ્સામાં તો ભાજપ બીજું પણ ઘણું બધું ભૂલી ગયો છે. જેઠમલાણીનો ઈતિહાસ જ્યાં સત્તા મળે ત્યાં ગુલાંટ લગાવવાનો છે અને સત્તા માટે તેમને ગમે તેની સોડમાં ભરાવામાં શરમ નથી આવતી. જેઠમલાણી એક જમાનામાં ભાજપના રાષ્ટ્રીય ઉપપ્રમુખ હતા ને પછી ભાજપ છોડીને જતા રહેલા. એ પી તે વિશ્વનાથ પ્રતાપસિંહની પંગતમાં બેઠા ને ૧૯૯૬માં કેન્દ્રમાં ત્રીજા મોરચાના ત્રેખડની સરકાર રચાઈ તેમાં પ્રધાન બની ગયેલા. ૧૯૯૮માં ભાજપની કેન્દ્રમાં સરકાર રચાઈ ત્યારે વાજપેયીના પગ પકડીને પાછા ભાજપના પડખામાં ભરાઈ ગયેલા ને પછી લાગ્યું કે હવે ભાજપમાં કસ નથી એટલે જતા રહેલા. જે વાજપેયીએ તેમને કેન્દ્રમાં પ્રધાન બનાવેલા તે જ વાજપેયી સામે તે ૨૦૦૪માં લખનૌમાં ચૂંટણી લડેલા ને તેમણે ભાજપને કોમવાદી ને અને બીજી ભરપેટ ગાળો આપેલી. વાજપેયીનું ખસી ગયું છે અને આ માણસ દેશ પર રાજ કરવાને લાયક નથી તેવં તેમણે કહેલું. ભાજપની આબરૃનો આ હદે ધજાગરો કરનારા જેઠમલાણી અત્યારે ભાજપને પ્યારા થઈ ગયા છે.

ભાજપની આબરૃનો વધારે ધજાગરો તો જેઠમલાણીએ કરણ થાપરના ડેવિલ્સ એડવોકેટ કાર્યક્રમમાં કર્યો. રામ જેઠમલાણીએ પોતે ભાજપના ઉમેદવાર બનીને ભાજપ પર ઉપકાર કર્યો હોય તેમ જાહેર કર્યું કે પોતે માફી આપવામાં અને ગઈગુજરી ભૂલી જવામાં માને છે તેથી ભાજપે જે કંઈ કર્યું તેને પોતે ભૂલી ગયા છે અને માફી પણ આપી દીધી છે. જેઠમલાણીનો અત્યારે કોઈ હાથ પકડવા તૈયાર નથી ત્યારે ભાજપે તેમનો હાથ પકડીને તેમના પર ઉપકાર કર્યો છે તે વાત માનવાને બદલે આ માણસ ભાજપ પર પોતે ઉપકાર કર્યો હોય તેવી વાત કરે એ હદે નગુણાપણું દર્શાવે છે એ જ બાબત જેઠમલાણી જેવા માણસ પર ભરોસો ના મૂકી શકાય તે સાબિત કરવા માટે પૂરતી કહેવાય. ભાજપના નેતાઓમાં સ્વમાન અને આત્મગૌરવ જેવું કંઈ બચ્યું હોય અને તેમનામાં શરમનો છાંટો પણ હોય તો તેમણે આ કાર્યક્રમ પછી જેઠમલાણીને લાત મારીને તગેડી મૂકવા જોઈતા હતા અને રાજસ્થાન ભાજપના ધારાસભ્યોને આદેશ આપવો જોઈએ કે જેઠમલાણીની વિરુદ્ધ મતદાન કરે અને તેમને એટલી ખરાબ રીતે હરાવે કે એ માણસ ફરી ભાજપ તરફ જોવાની કે તેની સામે બોલવાની હિંમત ના કરે. જો ભાજપના નેતાઓમાં તો આત્મગૌરવ જેવું કશું છે નહીં અને એ લોકોની હેસિયત પક્ષ પર કબજો જમાવીને બેઠેલા પાંચ-સાત બુલડોગ્સ સામે પૂંછડી હલાવીને પેં-પેં કર્યા કરતાં કુરકુરિયાંથી વિશેષ કંઈ છે નહીં એટલે તેમની પાસેથી તો એવી અપેક્ષા રાખી શકાય તેમ નથી પણ રાજસ્થાન ભાજપના ધારાસભ્યોનો માંહ્યલો જાગે તો એ લોકો જેઠમલાણીને ઘરભેગો કરી જ શકે. એ જરૃરી પણ છે. રાજસ્થાન ભાજપના ધારાસભ્યો એટલું કરશે તો આ દેશ પર બહુ મોટો ઉપકાર થશે.

(An Article By Kamini Jaiswal)
સર્વોચ્ચ અદાલતમાં અત્યારે વેકેશનનો સમય છે. એટલે હું પણ મોટા ભાગના વકીલો અને ન્યાયમૂર્તિઓની માફક નિરાંતમાં હતી પરંતુ મારા પરિચિતના ફોને ગત રવિવારની એકવિધ ગતિને તોડી નાખી. તેમણે મને ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ની રવિવારની પૂર્તિમાં છપાયેલા અને ગુણવંત શાહે લખેલા એક લેખ વિશે માહિતી આપી. મને કોલ કરનાર પોતે જ ગૂંચવણમાં જણાતા હતા કારણ કે ગુણવંત શાહ ગુજરાતમાં એક પ્રખ્યાત અને સન્માન પામેલા સાહિત્યકાર છે તેમજ પોતાના તટસ્થપૂર્ણ લેખન માટે જાણીતા છે.
મારા મિત્રે આ લેખના કેટલાક અંશો મને ફોન પર વાંચી સંભળાવ્યા અને તેમાં તિસ્તા સેતલવાડનો ઉલ્લેખ હતો. ભારતીય સર્વોચ્ચ અદાલતમાં હું તિસ્તા સેતલવાડનું પ્રતિનિધિત્વ કરું છું અને તેથી મારા માટે આ લેખ લખવાનું જરૂરી બન્યું છે. ‘કર્મશીલ જુઠ્ઠું બોલે કે?’ એવું શીર્ષક ધરાવતા આ લેખમાં તિસ્તા સેતલવાડના પિતા અતુલ સેતલવાડનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમને એક સિદ્ધાંતવાદી વ્યક્તિ ગણાવવામાં આવ્યા છે.
આ પછી આગળ વધતા લેખમાં કેટલાક બનાવોના ઉદાહરણો આપવામાં આવ્યા છે જે લેખકના મત પ્રમાણે એમ પ્રસ્થાપિત કરે છે કે કર્મશીલ હોવાના અંચળા હેઠળ તિસ્તા સેતલવાડ જુઠ્ઠું બોલે છે અથવા જુઠ્ઠાણું ચલાવે છે. ગુણવંત શાહે તિસ્તાના પિતાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે તેથી સૌથી પહેલા તેમના કૌટુંબિક ઈતિહાસમાં જવું તે મહત્વનું બને છે. હવે કદાચ બહુ ઓછા લોકોને યાદ હશે કે તિસ્તા બ્રિટિશ શાસન સમયના બોમ્બે હાઈકોર્ટના એક અત્યંત પ્રતિષ્ઠિત ધારાશાસ્ત્રી સર ચીમનલાલ સેતલવાડના પ્રપૌત્રી છે.
સર સેતલવાડની પ્રતિષ્ઠા એટલી ઊંચી હતી કે જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ અને ત્યારના અવિભાજિત પંજાબમાં માર્શલ લો હેઠળ આચરાયેલા અત્યાચારો પછી બ્રિટિશ સરકારે તેના કારણોની તપાસ માટે નીમેલી ‘ડિસઓર્ડર ઇન્કવાયરી કમિટી’ના એક સભ્ય તરીકે તેમની નિયુક્તિ કરી હતી. જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડ અને પંજાબમાં માર્શલ લો લાદવાના કારણો વિશેની આ અહેવાલના નિષ્કર્ષોમાં ‘અસંમતિની નોંધ’ (નોટ ઓફ ડિસેન્ટ) નોંધવાની હિંમત દર્શાવવાનું પ્રશંસનીય કાર્ય સર ચીમનલાલે, સમિતિના અન્ય ભારતીય સભ્ય, બાર એટ લો અને ગ્વાલિયર રાજ્યના ‘મેમ્બર ફોર અપીલ્સ’ સરદાર સાહિબઝાદા સુલતાન અહમદખા સાથે રહીને બજાવ્યું હતું.

સર સેતલવાડના પુત્ર એટલે કે તિસ્તાના દાદા, ભારતીય સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ અને આઝાદ ભારતના પ્રમુખ એટર્ની જનરલ હતા. એક સિદ્ધાંતવાદી પિતાની પુત્રી હોવા છતાં તિસ્તાએ પોતાના કૌટુંબિક મૂલ્યોની જાળવણી કરી નથી એમ પ્રસ્થાપિત કરવાનો ગુણવંત શાહનો ઇરાદો હોય તે હવે તેમણે સમજી લેવું જોઈએ કે આ સન્નારીનાં કૌટુંબિક મૂલ્યો ગુણવંત શાહની કલ્પનાની ક્ષિતિજોથી પણ આઘા અને વધુ ઊંડા છે.
તિસ્તા જાવેદ આનંદ સાથે પરણેલા છે તેવો ખાસ ઉલ્લેખ ગુણવંત શાહ કરે છે તેની સાથે જ તેમના લેખનો કોમવાદી રંગ સ્પષ્ટ થઈ જાય છે. વળી, વાચકો આનંદ અટક જોઈને ભૂલથી તેને હિન્દુ ન સમજી લે તે ચોક્કસ કરવા તેઓ તિસ્તાના નામની આગળ ‘બેગમ’ શબ્દનો પૂર્વગ પ્રયોજે છે. વધુ, ચાલકીપૂર્વક, તિસ્તા મુસ્લિમ સમાજમાં એક મુજાહિદ તરીકે જાણીતા છે તેમ સ્પષ્ટ કરવા તેઓ ૧૬.૩.૨૦૧૦ના ‘ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’માં પ્રકાશિત થયેલા જાવેદે પોતે લખેલા એક લેખનો ઉલ્લેખ કરે છે. ગુજરાતી સાહિત્ય વર્તુળમાં ગુણવંત શાહ એક સન્માનનીય નામ છે.
તેમણે ઘણાં મહત્વના પુસ્તકો લખ્યાં છે જેમને સામાન્ય વાચકો કે વિવેચકો બંનેની સરાહના મળી છે. નિ:શંકપણે, અત્યાર સુધીમાં તેઓ સમજયા હોવા જોઈએ કે પ્રામાણિકતા બે પ્રકારની હોય છે અને તેમાં બૌદ્ધિક પ્રામાણિકતા રૂપિયા અને પૈસામાં મપાતી બીજી પ્રામાણિકતા કરતાં વધુ ઊંચી અને સૌથી વધારે મહત્વની છે. આથી, ઉપરના ઉદાહરણો ટાંકવામાં તિસ્તા એક મુસ્લિમ સાથે પરણેલા હોવાના કારણે જ ભારતમાં ૧૯૪૭ પછી થયેલા સૌથી ભયંકર રમખાણોનો ભોગ બનેલાઓને ન્યાય આપવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. તેમ જણાવવાનો પોતાનો ઇરાદો નહોતો તેમ ગુણવંત શાહ પ્રામાણિકતાપૂર્વક કહી શકે છે?
તેઓ સમજે છે કે તિસ્તાએ પોતાનું નામ બદલીને મુસ્લિમ નામ ધારણ કર્યું નથી અથવા ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કર્યો નથી? લેખકના આ અપ્રામાણિકતા ઇરાદાપૂર્વકની અથવા ઇરાદા વિનાની હોઈ શકે છે અને હું એમ ધારવાનું પસંદ કરીશ કે તે ઇરાદા વિનાની છે કારણ કે તેમ ન હોય તો કોમી રમખાણો દરમિયાન જેનું પેટ ફાડી નાખવામાં આવ્યું હતું તે સગભૉ કૌસરબાનુંનું ઉદાહરણ તેઓ કેવી રીતે ટાંકી શકે તેના વિશે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (સીટ)માં નોંધવામાં આવેલા નિવેદનને આધારે જ ગુણવંત શાહ તિસ્તાને જુઠ્ઠાં કહે છે.
હું એમ જણાવું છું કે શાહે આ વિધાન ભૂલથી કર્યું છે કારણ કે તેઓ કદાચ જાણતા નથી કે જે સીટની વિશ્વસનીયતા પર તેઓ એટલો બધો આધાર રાખે છે તેણે સર્વોચ્ચ અદાલતની નજરમાં પોતાની વિશ્વાસાર્હતા ગુમાવી દીધી છે અને તે પણ એટલી હદે કે સીટના બે વધારાના ડાયરેક્ટર જનરલ ઓફ પોલીસ, શિવાનંદ ઝા અને ગીતા જોહરીને આ ટીમમાંથી બહાર રહેવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. અત્યારે સીબીઆઈની તપાસ હેઠળના સોહરાબુદ્દીન કેસની તપાસમાં પોતાની ઇરાદાપૂર્વકની નિષ્ફળતા બદલ ગીતા જોહરીય ઉઘાડાં પડી જ ગયા છે.
એક અન્ય મુદ્દો જે ગુણવંત શાહ સાવ જ વિસરી ગયા છે તે છે ‘તહેલકા’એ કરેલો પર્દાફાશ જે ૨૦૦૭માં ટેલિવિઝન પર પ્રસારિત થયો હતો અને જેમાં (કૌસરબાનું કેસના) ગુનેગારે પોતે જ કેમેરાની સામે પોતાના ગુનાની કબૂલાત કરી હતી. આ પ્રતિષ્ઠિત લેખક દ્વારા લખાયેલા આ લેખનું સૌથી દુર્ભાગ્યપૂર્ણ પાસું તેમણે કરેલો સોહરાબુદ્દીન કેસનો ઉલ્લેખ છે. તેઓ કહે છે અને હું તેમના જ શબ્દો ટાંકું છું, ‘૨૪ (એ.કે. ૫૬) રાઇફલો, ૨૭ હેન્ડ ગ્રેનેડ, ૫૫૦ કાર્ટરિજ અને ૮૦ મેગેઝિન્સ મળી આવ્યાં હતાં.’ તેઓ આગળ લખે છે, ‘તો શું આ માણસ સૂફી ફકીર હતો?’
છેક ૧૯૯૫માં મધ્યપ્રદેશના એક ગામડામાંથી જપ્ત થયેલા આ શસ્ત્રોના આંકડા તેમને ફકત રાજ્ય સરકારના સત્તાવાળાઓ પાસેથી જ મળી શકે. જોકે આપણે આ બાબતનું પિષ્ટપેષણ કરવાની જરૂર નથી પણ વધુ મહત્વની બાબત શાહ દ્વારા કરવામાં આવેલી હકીકતો સાચી હોય તો, શાહને માહિતી પૂરી પાડનારાઓએ એમ પણ જણાવવું જોઈએ કે સોહરાબુદ્દીનની ભૂમિકા એક નાના-મોટા ગુનાઓ કરવાની જ હતી જેણે આ શસ્ત્રો પૂરા પણ પાડ્યા નહોતા અને તેનો ઉપયોગ પણ કર્યો નહોતો. તે તો ફકત આ શસ્ત્રો જેને સાચવવા માટે આપવામાં આવ્યાં હતા તેવી ટોળકીનો એક ભાગ જ હતો.
અહીં સોહરાબુદ્દીનને શકનો લાભ આપવાનો ઇરાદો નથી. તેની સામે કેસ ચાલ્યો છે, ગુનેગાર ઠેરવવામાં આવ્યો છે અને પછી છુટો કરવામાં આવ્યો છે. દેશના કાયદાએ પોતાનું કામ કર્યું છે. પણ મુદ્દો જરા જુદો છે. સોહરાબુદ્દીન નાનોમોટો ગુનેગાર હતો તેથી તેને ઠંડા કલેજે પતાવી દેવો તે સાચું અને યોગ્ય છે. તેમ ગુજરાત પોલીસ જણાવે છે? ગુજરાત પોલીસે શરૂઆતમાં નોંધેલ એફઆઈઆરમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે સોહરાબુદ્દીન નરેન્દ્ર મોદીની હત્યા કરવા આવ્યો હતો. હવે પુરાવા પ્રાપ્ત થયા છે તે જણાવે છે કે એન્કાઉન્ટર બનાવટી હતું.
વડાપ્રધાન બનવા માટેની પોતાની ઉઘાડી મહત્વાકાંક્ષા સિદ્ધ કરવામાં સહાયભૂત થઈ શકે તે માટે ઓછામાં ઓછા છ બનાવટી એન્કાઉન્ટર દ્વારા પોતાની એક અત્યંત શક્તિશાળી પુરુષ તરીકેની છબી ઉપસાવવાના પ્રયાસો કરનાર રાજ્યના સર્વોચ્ચ સત્તાના સ્થાને બેઠેલા રાજકારણીની આકાંક્ષાઓ વિશે પોતાનો દ્રષ્ટિકોણ શું છે તે ગુણવંત શાહ ગુજરાતની જનતાને સમજાવી શકે છે? ઘણીવાર એમ કહેવામાં આવે છે કે સમજ અથવા છાપ (પર્સેપ્શન) વાસ્તવિકતા કરતાં વધારે મહત્વની છે અને જાહેર સમાજની વાત હોય ત્યારે આ વધારે સાચું છે.

સોહરાબુદ્દીન… સોહરાબુદ્દીન… સોહરાબુદ્દીનની કાગારોળમાં પેલી નિર્દોષ બાઈ કૌસરબી તો સાવ ભુલાઈ જ ગઈ છે. ૨૦૦૫ના નવેમ્બરની તે રાત્રે ગુજરાત પોલીસના અધિકારીઓએ હૈદરાબાદથી હુબલી જતી બસને આંતરી અને તેઓ એકલા સોહરાબુદ્દીનને જ લઈ જવા માગતા હતા ત્યારે આ વફાદાર અને બહાદુર મહિલાએ તેને એકલો જવા દીધો નહીં અને તે તેને વળગેલી જ રહી જેથી ગુજરાત પોલીસને તેને પણ અમદાવાદ લાવવાની ફરજ પડી. રાજ્યે હવે કબૂલ કર્યું છે કે તેને મારી નાખવામાં આવી હતી. માનવજીવનની જયોત બુઝાવી નાખવાના આ કૃત્યને એક બનાવટી એન્કાઉન્ટર તરીકે પણ રેકર્ડ પર લેવામાં આવ્યું નથી તે સમજાય છે?
અને આમ છતાં રાજ્ય સરકારે આ કેસની તપાસ સીબીઆઈને સોંપાય તેનો સતત ત્રણ વર્ષ સુધી ભારે વિરોધ કર્યો હતો. દરેક સુનાવણીમાં રાજ્યના વધારાના એડવોકેટ જનરલ અને મુખ્યપ્રધાનના સચિવને સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાજર રાખવામાં આવ્યા હતા. આ કેસની તપાસ સીબીઆઈને સોંપાય તે અંગેની ગુજરાત વહીવટીતંત્રની આ નામરજીનું ગુણવંત શાહે વિશ્લેષણ કરવું જોઈતું હતું. અને તે એક યા બીજા સ્વરૂપમાં ન્યાયની પ્રક્રિયામાં અવરોધો ઊભા કરવા બરાબર છે કે નહીં તે અંગે પોતાનો અભિપ્રાય આપવો જોઈતો હતો.
એમ બની શકે કે ભવિષ્યમાં આ કેસ આ દેશના સૌથી ભયંકર કેસોમાંનો એક બની રહે જેમાં પોતાની સત્તાનો સ્વાર્થ માટે એક રાજકીય વહીવટીએ પોલીસ વિભાગના તદ્દન સિદ્ધાંતવિહોણા તત્વોનો કાયરતાપૂર્વક ઉપયોગ કર્યો હોય. એક વર્ષ અને બે મહિના પછી પ્રથમદર્શી રીતે સોહરાબુદ્દીનનું મોત એક બનાવટી એન્કાઉન્ટર હતું તેવી કબૂલાત કરતો વચગાળાનો અહેવાલ ૨૦૦૬ના ડિસેમ્બરમાં સુપ્રીમ કોર્ટને મોકલવામાં આવ્યો ત્યારે એક અત્યંત મહત્વના સાક્ષી તુલસી પ્રજાપતિને ન્યાયિક પ્રક્રિયાના દેખીતા અને ઉઘાડા ગેરઉપયોગ દ્વારા ટ્રાન્સફર વોરન્ટ મારફતે ઉદયપુરથી લાવવામાં આવ્યો હતો અને ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં અંબાજી પાસે તેને મારવામાં આવ્યો હતો.
અહીં બે મુદ્દા નોંધવાની જરૂર છે. આ લેખમાં ગુણવંત શાહ કૌસરબીની બાબતમાં ચૂપ રહ્યા છે? અને બીજું, તુલસી પ્રજાપતિની ઠંડા કલેજે કરવામાં આવેલી હત્યા વિશે પણ તેઓ કેમ ચૂપ રહ્યા છે? આ ગુનામાં રાજ્ય સરકારની પોતાની સીઆઈડી (ક્રાઇમ)એ પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડન્ટ વિપુલ અગ્રવાલ સહિત કેટલાક પોલીસ અધિકારીઓની ધરપકડ કરી છે. જાવેદ આનંદ સાથેનાં લગ્નને કારણે તિસ્તા જો બેગમ હોય તો તુલસીનો ધર્મ કયો છે? સોહરાબુદ્દીન સાથે તે જોડાયેલો હતો તેથી મુસ્લિમ કે તેની માતાનું નામ નર્મદાબહેન છે તેથી હિન્દુ?

ગુણવંત શાહ એક લેખક છે અને હું એક વકીલ. અમે બંને સમાજના એવા પાસાનું પ્રતિનિધિત્વ કરીએ છીએ જે તંદુરસ્ત લોકશાહી માટે અત્યંત મહત્વનાં છે. બંને જાહેર જીવનમાં બોલીએ છીએ અને લખીએ છીએ આથી અમારા બંને માટે હકીકતો અને તેમની રજૂઆતના કેન્વાસ બંને વિશે નિશ્વિત હોવું જરૂરી છે. ગુણવંત શાહને બધા જ સંજોગો અથવા સમગ્ર ઘટનાક્રમ વિશે જાણકારી નહોતી તેમ ધારવું તે ભોળપણ છે. આથી એટલું જ કહી શકાય કે આ ચર્ચા હેઠળનો લેખ લખીને અને પોતાની સાહિત્યિક સમજ ગ્રહણ કરી શકે તેના કરતાં અનેક ગણા વધારે અટપટા, સંકુલ અને ગંભીર પ્રશ્નો સાથે પોતાનું નામ જોડીને ગુણવંત શાહે ગુજરાત રાજ્યની કુસેવા કરી છે.
હું તિસ્તાના બચાવમાં આ લખતી નથી. તેઓ પોતાની સંભાળ રાખી શકે છે. હકીકતમાં આ લેખ તો ગુજરાતના કાયદાને માન આપતા બધા જ નાગરિકોને બેઠા થઈ જઈને ગુજરાત રાજ્યમાં શું ચાલી રહ્યું છે તે નોંધવા માટેની એક હાકલ છે. જાહેર જીવનનો જુસ્સો ધરાવતા અને સુસંસ્કૃત સમાજને ટેકો આપનારા નાગરિકોએ આ દેશમાં પોતાના અસ્તિત્વની યોગ્યતા સાબિત કરવી હોય તો તેમણે બધી જ તાકાત કામે લગાડીને, બની શકે તે ન્યાયિક મંચની બહાર, એક ગંભીર ગુનાને દબાવી નાખવાના હેતુથી થઈ રહેલા સત્તાના ઇરાદાપૂર્વકના દુરુપયોગને ઉઘાડો પાડવો જોઈએ.
ગુજરાતના નાગરિકોને પૂછવા દો કે રાજ્ય સરકારે શા માટે સચિવ, ગૃહ સચિવ અને ડાયરેકટર જનરલ ઓફ પોલીસ (ડીજીપી)ને સીબીઆઈના ડાયરેક્ટરને મળવા મોકલ્યા? અખબારોના અહેવાલો પ્રમાણે કેન્દ્રીય એજન્સીના વડાને એમ જણાવવા કે આ મહાનુભાવો માને છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશોનું પાલન કરવામાં સીબીઆઈ ગુજરાતમાં જાહેર મતની વિરુદ્ધ જઈ રહી છે. આ એક એવું અભૂતપૂર્વ પગલું અથવા બનાવ છે જેના વિશે ક્યારેય સાંભળવામાં આવ્યું નથી. ન્યાયની પ્રક્રિયામાં અવરોધો ઊભા કરવા ગુજરાતના એક ડીજીપી તો પોતાનું પદ ગુમાવી ચૂક્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ત્રણ વર્ષની વિચારણા પછી આ તપાસનો આદેશ આપ્યો છે.
ખુદ રાજ્ય સરકારે ગુજરાત અને રાજસ્થાનના મળીને ૧૪ પોલીસ અધિકારીઓની ધરપકડ કરી છે. સીબીઆઈ એક વધુ પોલીસ અધિકારી, ડીસીપી (ક્રાઇમ) અભય ચુડાસમાની ધરપકડ કરી તેની સાથે જ એવી હોહા શરૂ થઈ ગઈ કે આ તપાસ ગુજરાતની પ્રજાની લાગણીની વિરુદ્ધ છે. શું રાજ્યપાલે આ હકીકતની નોંધ ન લેવી જોઈએ? ગુજરાત સરકારનું કામકાજ ભારતીય બંધારણની કલમ ૧૬૬ હેઠળ નક્કી કરવામાં આવેલા નિયમો પ્રમાણે ચાલે છે કે કેમ અને કઈ વહીવટી અથવા બંધારણીય યોગ્યતા હેઠળ અને કોની સૂચના અથવા સામેલગીરી હેઠળ મુખ્ય સચિવ, ગૃહ સચિવ અને ડીજીપી, સીબીઆઈના ડાયરેકટરને મળવા દિલ્હી ગયા હતા?
(લેખિકા સુપ્રીમ કોર્ટનાં સિનિયર એડવોકેટ છે.)

Following are the press clippings regarding press conference on “BJP government’s sandbag check dam scam” held in Ahmedabad on 13.11.2009 .

PTI News

Sand bag check dams were built only on paper: Congress

Alleging financial irregularities to the tune of over Rs 250 crore in the name of constructing sand bag check dams, Leader of Opposition in Gujarat Assembly Shaktisih Gohil said such water bodies were built only on paper and huge amount of money has been siphoned off.

Addressing a press conference here today, he said the state government has claimed to have built around 2.65 lakh check dams this year with sand bags (locally called boribund) in order to conserve rain water in the monsoon.

He said people were asked to build such dams in the rural areas during monsoon and the scheme was funded under the National Rural Employment Guarantee Scheme (NREGS).

Demanding a CBI investigation, Gohil even asked the state government to bring out a White paper on the issue.

Read More at :

http://www.ptinews.com/news/375913_Sand-bag-check-dams-were-built-only-on-paper–Congress

Economic Times – Gujarati

ચેક ડેમ પ્રોજેક્ટમાં રૂ. 265 કરોડનું કૌભાંડ : કોંગ્રેસ

ગુજરાતમાં 2007ની સાલમાં બનાવવામાં આવેલા ચેકડેમમાં મોટા પાયે ગેરરીતિ થઈ હોવાનો અને તેમાં ઓછામાં ઓછો રૂ.265 કરોડનો ભ્રષ્ટાચાર થયો હોવાનો આક્ષેપ ગુજરાત વિધાનસભાના વિરોધ પક્ષના નેતા શક્તિસિંહ ગોહિલે કર્યો છે. ગોહિલે આ કૌભાંડની CBI દ્વારા તપાસ કરાવવાની પણ માંગ કરી છે. ગયા વર્ષે મોદી સરકાર પર સુજલામ્ સુફલામ્ સિંચાઈ યોજનામાં રૂ. 650 કરોડની ગેરરીતિ થઈ હોવાનો પણ આક્ષેપ કરાયો હતો.

શક્તિસિંહ ગોહિલે સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા નેશનલ રુરલ ઇમ્પ્લોયમેન્ટ ગેરન્ટી (નરેગા)ના ભંડોળની કથિત ઉચાપતને લગતા નકલી દસ્તાવેજો શુક્રવારે રજૂ કર્યા હતા. ગોહિલે આક્ષેપ કર્યો હતો કે ચેકડેમ યોજનામાં રૂ. 265 કરોડનું કૌભાંડ થયું છે.
શક્તિસિંહ ગોહિલે જણાવ્યુ હતું કે આ કૌભાંડ મોટું હોઈ શકે છે પરંતુ ઓછામાં ઓછા એક ચેકડેમમાંથી રૂ. 10000નો ગોટાળો ગણીએ તો કુલ 265000 ચેકડેમના કુલ 265 કરોડ જેટલી મોટી રકમ થાય.

આ અંગે હું કમ્પ્ટ્રોલર ઓડિટર જનરલને તપાસ કરવા પણ પત્ર લખવાનો છું. તેમણે મોદી પર પ્રહાર કરતાં જણાવ્યું હતું કે હું ખાતો નથી અને કોઈને ખાવા દેતો નથી તેવી ગુલબાંગ પોકારનાર મુખ્યપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પાસે આ અંગે CBI તપાસ કરાવવાની માંગ કરું છું. આની તપાસ કરવા માટે અમે પણ ભારત સરકારને જાણ કરવાના છીએ. ગોહિલે આક્ષેપ કર્યો હતો કે કેન્દ્ર સરકારની રોજગાર ગેરંટી યોજનાનાં નાણાં સગેવગે થઈ ગયાં છે. તાજેતરમાં ઓગસ્ટ 2009માં એક લાખ ચેકડેમ બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમાં પણ આ જ પ્રકારે કૌભાંડ થયું છે. જે સ્થળ પર 15 ચેકડેમ બન્યા હોવાનું ચોપડે બોલે છે ત્યાં માત્ર બે કે ત્રણ જ ચેકડેમ બન્યા છે.

Read More at :
http://gujarati.economictimes.indiatimes.com/articleshow/5230149.cms

The Asian Age  (Mumbai, Delhi, Kolkata, London editions plus Deccan Chronicle: Hyderabad and Chennai)

Deepal Trivedi’s story on the sandbag check dam scam.

Congress claims sand bag scam in Gujarat

The Congress has alleged a multi-crore sand bag check dam scam in the Narendra Modi government. Crores of rupees sent by the Centre under the Rural Employment Scheme and other schemes are being siphoned off by BJP politicians in Gujarat.

In one case study, at least two educated village youth found their names impersonated and daily wages were collected using their thumb prints. Fake bills of sand bags were produced and money gathered using fake sales tax numbers, leader of Opposition in the state Assembly, Shaktisinh Gohil revealed here on Friday. The Gujarat government has said that all the claims made by the Congress are rubbish and out of sheer jealousy.

The Congress has demanded a CBI inquiry and said that a whitepaper on the sand bag check dam project along with an independent inquiry could unravel a scam ranging from Rs 265-500 crores. He said in August 2009 alone, over one lakh sand bag check dams were built in Gujarat.

The Congress is soon going to seek intervention of Comptroller-and-Auditor-General to audit the books of the project covering over 2.65 lakh check dams.

Read More at :

http://www.asianage.com/presentation/leftnavigation/news/india/congress-claims-sand-bag-scam-in-gujarat.aspx

INDIAN EXPRESS, Khalique AHmed’s story on BORIBUND scam.

Gohil alleges Rs 500-crore scam in boribund work, demands CBI probe

The Leader of the Opposition in the state Assembly, Shaktisinh Gohil, has demanded a CBI inquiry into what he calls “boribund scam” by the state government to the tune of Rs 500 crore. Gohil has also called for a White Paper on the location of 2.65 lakh boribunds (temporary check dams) built since 2006 when the scheme was first launched.

Speaking to media persons at the Circuit House Annexe on Friday, Gohil said he will write to the Comptroller and Auditor General (CAG) of India for a probe into the alleged misappropriation of the public money received as assistance from the Centre for rural asset creation programme under the National Rural Employment Guarantee Scheme.

http://www.indianexpress.com/news/gohil-alleges-rs-500crore-scam-in-boribund-work-demands-cbi-probe/541297/

Times of India

Himanshu Kaushik’s story on Boriband scam in Times of India, today.

Gohil alleges scam in NREGS – Ahmedabad – City – The Times of India

These are not just two isolated incidents. Leader of opposition Shaktisinh Gohil told a press conference on Friday that these were stories of a rampant corruption in the National Rural Employment Guarantee Scheme (NREGS). He alleged officials right up to the chief ministers’ office were involved in this corruption that could go upto Rs 265 crore claimed as funds under NREGS.

Gohil said that using Right to Information Act, they got the atten-dance register and the copy of the bills. A close scrutiny of the bills and spot investigation revealed that Hargovindas’ shop never existed. He said that the bill bore a sales tax entry no and when an RTI application was filed with Sales Tax department it was revealed that that there was no such shop registered under them.

In the other instance, an amount of Rs 1,747 was paid as wages to a labourer named Thakore against a thumb impression. However, inquiry revealed that Thakore was a college student. The affidavit filed by Thakore states that he never worked at construction sites of sand-bag dams.

* Amrutlal Hargovindas Thakkar, is a dealer of empty sand bags and has shown a business worth Rs 65,010 on a bill, showing an address in Harij, Banaskantha. This dealer actually does not even exist.

* Labhubhai Thakore is a labourer working at a sandbag dam construction site. He has taken his daily wages by impressing his thumb on an attendance register. In reality, Labhubhai is a college student and knew how to sign his name.

Read More at :

http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Gohil-alleges-scam-in-NREGS/articleshow/5228123.cms

Gujarat Global

Multi million rupee boribandh racket of Modi government

Leader of Opposition in Gujarat Assembly Shaktisinh Gohil has demanded a white paper on the Boribandh scheme and said that there should be a CBI inquiry into this. He alleged that the Gujarat Government made payments to fake dealers for material of boribandh and contractors in turn pad wages to workers on paper only. He said that the scam involved an amount of Rs.100 crore.

In support of his allegations, Gohil produced before media documents he had obtained under the Right To Information Act from government itself. He said that the company which was said to have supplied the material for Boribandh did not exist. What is more, he said, the Sales Tax Number quoted in the bills of the fake companies was also fake. This was established by the information under the RTI he said.

http://www.gujaratglobal.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1860&Itemid=38

NEWS CLIPPINGS

Sneh Milan 2009, Bhavnagar

http://shaktisinhgohil.com/photo-gallery

દિપાવલી પર્વ નિમિત્તે આપને તથા

આપના પરિવારને તમામ પ્રકારે

સુખ શાંતિ અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય તેવી

શુભ કામનાઓ પાઠવું છું.